(Maurice Nadeau)

Maurice Nadeau (21 maja 1911 – 16 czerwca 2013) był francuskim nauczycielem, pisarzem, krytykiem literackim i redaktorem. Urodził się w Paryżu.

Był ojcem aktorki Claire Nadeau oraz reżysera filmowego Gillesa Nadeau.

Osierocony podczas I wojny światowej, Nadeau uczęszczał do École normale supérieure de Saint-Cloud, gdzie zainteresował się polityką. W 1930 roku wstąpił do Francuskiej Partii Komunistycznej, gdzie współpracował z Georgesem Cogniotem. W 1932 roku został z partii wydalony. Następnie zapoznał się z pismami Lenina i Leona Trockiego, co zainspirowało go do przystąpienia do Ligue Communiste – partii trockistowskiej założonej przez Pierre'a Naville'a. W tym okresie często spotykał się z Louisem Aragonem, André Gide'em, André Bretonem, Jacques'em Prévertem i Benjaminem Péretem.

W 1936 roku został nauczycielem literatury i sprawował tę funkcję do 1945 roku; przez krótki czas uczył w Prades, jednak wolał pracować jako nauczyciel w Thiais, aby być bliżej Paryża. Współpracował z André Bretonem przy czasopiśmie „Clé”, które protestowało przeciwko internowaniu w Francji republikańczyków hiszpańskich w początkowej fazie hiszpańskiej wojny domowej.

Po krótkim okresie mobilizacji powrócił do nauczania w czasie okupacji nazistowskiej i angażował się w konspiracyjną działalność polityczną. Jego siatka oporu (w skład której wchodził niemiecki żołnierz, który później został stracony) została rozbita podczas nalotu. David Rousset oraz kilku innych członków grupy zostali zdeportowani. Żona Rousseta pomogła Nadeau uniknąć deportacji.

Ta pierwsza część jego życia doprowadziła do wydania w 1945 roku książki „Histoire du surréalisme” (Historia surrealizmu), opublikowanej w Stanach Zjednoczonych w 1965 roku, a w Wielkiej Brytanii w 1968 roku. Przez długi czas była ona głównym dziełem referencyjnym na temat surrealizmu, mimo że André Breton jej nie lubił.

Po wyzwoleniu, dzięki pomocy redaktora naczelnego Pascala Pia, Nadeau został krytykiem w gazecie ruchu oporu „Combat”, redagowanej przez Alberta Camusa. Przez siedem lat prowadził stronę literacką, promując takich autorów jak Georges Bataille, Jean Genet, René Char, Henri Michaux, Claude Simon i Henry Miller. Zaczął również redagować dzieła Markiza de Sade. Zaskoczył współczesnych, stając w obronie Louisa-Ferdinanda Céline'a. W 1982 roku napisał znakomity wstęp (zastępujący wstęp Johna Fowlesa) do francuskiego wydania „Księgi Ebenezera Le Page”, opublikowanej przez wydawnictwo Maurice Nadeau/Papyrus pod tytułem „Sarnia” – łacińską nazwą wyspy Guernsey, będącej miejscem akcji powieści.

Źródło: Artykuł „Maurice Nadeau” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.