(Roger Caillois)

Roger Caillois (3 marca 1913 – 21 grudnia 1978) był francuskim intelektualistą, którego idiosynkratyczna twórczość łączyła krytykę literacką, socjologię, ludologię i filozofię, koncentrując się na różnorodnych tematach, takich jak gry, zabawa oraz sfery sacrum. Odegrał również kluczową rolę w przybliżeniu francuskiej publiczności twórczości autorów z Ameryki Łacińskiej, takich jak Jorge Luis Borges, Pablo Neruda i Miguel Ángel Asturias. Po jego śmierci, w 1991 roku, ustanowiono jego imieniem francuską nagrodę literacką Prix Roger Caillois.

Caillois urodził się w Reims, lecz w dzieciństwie przeniósł się do Paryża. Studiował tam w Lycée Louis-le-Grand, elitarnej szkole, w której uczniowie po ukończeniu edukacji średniej brali udział w kursach przygotowujących do egzaminów wstępnych na najbardziej prestiżową francuską uczelnię – École Normale Supérieure. Wysiłki Caillois przyniosły efekt i w 1933 roku ukończył studia jako „normalien”. Następnie studiował w École Pratique des Hautes Études, gdzie zetknął się z takimi myślicielami jak Georges Dumézil, Alexandre Kojève i Marcel Mauss.

Lata przedwojenne upłynęły pod znakiem coraz silniejszego zaangażowania politycznego Caillois po lewej stronie sceny, szczególnie w walce przeciwko faszyzmowi. Był również aktywny w paryskim życiu intelektualnym awangardy. Wraz z Georgesem Bataillem założył Kolegium Socjologii – grupę intelektualistów, którzy regularnie wygłaszali dla siebie nawzajem wykłady. Kolegium, powstałe częściowo jako reakcja na dominujący w latach 20. surrealizm, dążyło do odejścia od skupienia na fantazyjnym życiu nieświadomości jednostki na rzecz analizy mocy rytuału i innych aspektów życia wspólnotowego. Podejście to egzemplifikowało wykształcenie Caillois w zakresie antropologii i socjologii, a zwłaszcza jego zainteresowanie sacrum. Współtworzył również pismo Bataille'a „Acéphale” (1936–39).

W 1939 roku Caillois opuścił Francję i udał się do Argentyny, gdzie pozostał do końca II wojny światowej. W czasie wojny, jako redaktor i autor pism antynazistowskich, aktywnie zwalczał szerzenie się nazizmu w Ameryce Łacińskiej. W latach 1940–1945 mieszkał w Ameryce Południowej. W 1948 roku, po wojnie, pracował dla UNESCO i dużo podróżował. W 1971 roku został wybrany do Akademii Francuskiej. W 1977 roku zaczął pisać książkę wspólnie z malarzem Bernardem Mandevillem. W 1978 roku Caillois napisał „Le fleuve Alphée” – nagradzany esej autobiograficzny (Nagroda Marcela Prousta oraz Europejska Nagroda Literacka), a następnie „Cases d’un échiquier”. Zmarł w wieku 65 lat w Kremlin-Bicêtre.

Dziś Caillois pamiętany jest jako założyciel i redaktor „Diogenes”, interdyscyplinarnego czasopisma finansowanego przez UNESCO, oraz serii „La Croix du Sud” (Krzyż Południa) wydawanej przez Gallimard. Ta kolekcja przekładów współczesnych autorów z Ameryki Łacińskiej przyczyniła się do zapoznania francuskojęzycznej publiczności z twórczością takich pisarzy jak Jorge Luis Borges, Alejo Carpentier i Victoria Ocampo. Jest on również szeroko cytowany w rodzącej się dziedzinie ludologii, przede wszystkim w odniesieniu do fragmentów jego książki „Les Jeux et les Hommes” (1958). Książka ta została przetłumaczona na język angielski przez Meyera Barasha w 1961 roku jako „Man, Play and Games”. ...

Źródło: Artykuł „Roger Caillois” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.