Harry Carey (Harry Carey)

Henry DeWitt Carey II (16 stycznia 1878 – 21 września 1947) był amerykańskim aktorem i jedną z pierwszych supergwiazd kina niemego, najczęściej obsadaną w rolach bohaterów westernów. Jedną z jego najbardziej znanych kreacji była rola przewodniczącego Senatu Stanów Zjednoczonych w dramacie „Pan Smith jedzie do Waszyngtonu” (1939), za którą otrzymał nominację do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego.

Był ojcem Harry’ego Careya Jr., który również był uznanym aktorem. Urodził się w Nowym Jorku; jego ojciec był sędzią sesji specjalnych oraz prezesem firmy produkującej maszyny do szycia. Wychował się na City Island w Nowym Jorku. Uczęszczał do Hamilton Military Academy, a następnie odrzucił propozycję przyjęcia do West Point, aby studiować na Uniwersytecie Nowojorskim, gdzie jego kolegami z wydziału prawa byli m.in. przyszły burmistrz Nowego Jorku, James J. Walker. Po wypadku na łodzi, który doprowadził do zapalenia płuc, Carey podczas rekonwalescencji napisał sztukę, z którą przez trzy lata objeżdżał kraj. Zarobił na niej ogromne sumy, które jednak całkowicie przepadły, gdy jego kolejna sztuka okazała się klapą.

W 1911 roku jego przyjaciel, Henry B. Walthall, przedstawił go reżyserowi D.W. Griffithowi, dla którego Carey miał nakręcić wiele filmów. Carey żenił się dwukrotnie; jego drugą żoną była aktorka Olive Fuller Golden (znana jako Olive Carey), która zapoznała go z przyszłym reżyserem Johnem Fordem. Carey przekonał szefa Universal Studios, Carla Laemmle, aby zatrudnił Forda jako reżysera, co zapoczątkowało współpracę trwającą do 1921 roku, kiedy to doszło do rozłamu w ich przyjaźni. W tym czasie Carey stał się jedną z najpopularniejszych gwiazd wczesnych westernów, sporadycznie pisząc i reżyserując również filmy. W latach 30. stopniowo przechodził do ról charakterystycznych, za jedną z nich – wspomnianego przewodniczącego Senatu w „Pan Smith jedzie do Waszyngtonu” (1939) – został nominowany do Oscara. Raz jeszcze współpracował z Fordem w filmie „Więzień wyspy Shark” (1936), a wraz z synem, Harrym Careym Jr., wystąpił w „Czerwonej rzece” (1948) w reżyserii Howarda Hawksa. Zmarł po długiej walce z rozedmą i rakiem. Ford dedykował swój remake filmu „Trzej kumprzy” (1948) słowami: „Harry’emu Careyowi – Jasnej Gwieździe wczesnego nieba westernów”.