(Paul Pavlowitch)

Paul Pavlowitch (ur. 5 lutego 1942) jest francuskim pisarzem, redaktorem i dziennikarzem. Z wykształcenia jest prawnikiem, a w swojej karierze zajmował różne stanowiska, pracując m.in. jako nauczyciel, bibliotekarz i tłumacz. Jako krewny znanego francuskiego autora Romaina Gary’ego, Pavlowitch był przedstawiany opinii publicznej w latach 70. jako pisarz „Émile Ajar”, który w rzeczywistości był pseudonimem Gary’ego. Przyjęcie tej roli na rzecz sławnego kuzyna – w celu ukrycia prawdziwego autorstwa niektórych powieści Gary’ego – uwikłało Pavlowitcha w kontrowersje, gdy oszustwo wyszło na jaw. Pierwszą opublikowaną pracą Pavlowitcha była wydana w 1981 roku relacja z tej sprawy pt. L'homme que l'on croyait („Człowiek, za którego go braliśmy”). Później Pavlowitch zaczął pisać powieści; pierwsza z nich została wydana w 1986 roku. Od 2000 roku opublikował kolejne cztery powieści.

Pavlowitch urodził się w Nicei; jego matka pochodziła z litewsko-żydowskiej rodziny.

Dzięki stypendium Pavlowitch studiował prawo w Tuluzie i Paryżu, kończąc studia w 1964 roku. Po uzyskaniu uprawnień do wykonywania zawodu prawnika, pobyt na amerykańskim uniwersytecie sfinansował mu Gary, który traktował go niemal jak syna. Po pracy w charakterze bibliotekarza w Lycée Arago w Paryżu, Pavlowitch został „kopistą”, następnie tłumaczem z języka angielskiego dla różnych wydawnictw oraz redaktorem w Mercure de France, wydawnictwie prowadzonym przez Simone Gallimard.

Choć Romain Gary przedstawiał Paula Pavlowitcha jako swojego „siostrzeńca”, Pavlowitch jest w rzeczywistości synem pierwszej kuzynki Gary’ego, Dinah Owczyńskiej. Oznacza to, że byli oni dla siebie kuzynami, choć w dalszym stopniu pokrewieństwa. Dokładniej: Paul jest kuzynem Romaina Gary’ego w drugim stopniu (po francusku: cousin germain au 1er degré éloigné).

Pavlowitch zasłynął tym, że na początku lat 70., na prośbę Romaina Gary’ego, który pragnął pisać pod alternatywną tożsamością, przyjął pseudonim „Émile Ajar”. Przez osiem lat Pavlowitch udawał zatem autora powieści Gros-Câlin, La Vie devant soi, Pseudo oraz L'Angoisse du roi Salomon, które w rzeczywistości napisał jego „wuj”. Émile Ajar zdobył w 1975 roku Nagrodę Goncourt – wyróżnienie, którego nie przyznaje się temu samemu autorowi więcej niż raz. Ostatecznie Gary nie został pozbawiony nagrody i pozostaje jedynym pisarzem, który otrzymał ją dwukrotnie. Stopniowo dziennikarze ustalili związek między Romainem Garym a „Ajar”-Pavlowitchym. Gary, w sposób psotny, wymyślił wówczas fikcyjne przyznanie się do mistyfikacji z Ajarem. Efektem była powieść Pseudo (1976), w której pojawia się tajemniczy, tyrański i egocentryczny wuj o imieniu Tonton Macoute, w którym każdy mógł rozpoznać Gary’ego. Powieść ta, gwałtowna i komiczna, analizuje zawiłości procesu twórczego.

Relacje między Paulem Pavlowitchem, który dał się wciągnąć w grę pisarza, a Romainem Garym (który podpisał z wydawnictwem Mercure de France kontrakt na pięć książek Ajara) uległy pogorszeniu. Ten drugi zwrócił się do swojego prawnika, aby sformalizować porozumienie: czterdzieści procent jego tantiem miało trafiać do Pavlowitcha, który w zamian gwarantował zachowanie tajemnicy umowy i podpisał kilka listów do Romaina, zaświadczając, że jest jedynie „marionetką”. ...