(Serge Lifar)

(Serge Lifar) - znany z pracy przy tego typu projektach: «A Night at the Opera» (2020), «Une nuit à l'Opéra» (2020), «Une nuit à l'Opéra» (2020), «Une nuit à l'Opéra» (2020),

Serge Lifar (ukr. Сергій Михайлович Лифар, Serhіy Mуkhailovуch Lуfar) (15 kwietnia [starego stylu 2 kwietnia] 1905 – 15 grudnia 1986) był ukraińskim tancerzem baletowym i choreografem, słynącym jako jeden z najwybitniejszych tancerzy XX wieku. Lifar był nie tylko tancerzem, ale także choreografem, dyrektorem, pisarzem, teoretykiem tańca i kolekcjonerem.

Pełniąc funkcję mistrza baletu w Operze Paryskiej w latach 1930–1944 oraz 1947–1958, poświęcił się przywróceniu poziomu technicznego Baletu Opery Paryskiej, przywracając mu pozycję jednego z najlepszych zespołów na świecie.

Lifar urodził się w Kijowie, w Imperium Rosyjskim. Oficjalnie jako rok jego urodzenia podaje się 1904 (co widnieje m.in. na ukraińskim znaczku z 2004 roku upamiętniającym stulecie jego urodzin). W 1920 roku w Kijowie został uczniem Bronisławy Nijinskojej w jej studiu baletowym „Szkoła Ruchu”.

W 1921 roku opuścił Rosję Radziecką, gdzie został dostrzeżony przez Siergieja Diagilewa, który wysłał go do Turynu, aby doskonalił technikę pod kierunkiem Enrico Cecchettiego.

Zadebiutował w Ballets Russes w 1923 roku, a w 1925 roku został tancerzem pierwszoplanowym. Lifar był uważany za następcę Nijynskiego w Ballets Russes. W wieku 21 lat wystąpił u boku Tamary Karsawiny w „Romeo i Julii” Nijinskojej (1926, muzyka Constanta Lamberta); Karsawina była od niego dwa razy starsza. Stworzył główne role w trzech baletach Balanchine’a dla Ballets Russes, w tym w „Kotce” (1927), do której muzykę napisał francuski kompozytor Henri Sauguet, a oparto ją na bajce Ezopa (słynne było wejście Lifara w „rycharzu” utworzonym przez jego towarzyszy); w „Odzie” Léonide’a Massine’a oraz w „Apollonie Musagecie” (1928) z muzyką Strawińskiego, przedstawiającym narodziny greckiego boga Apolla i jego spotkanie z trzema muzami: Kalliope, Polihymnią i Terpsychorą; oraz w „Synie marnotrawnym” (1929) z muzyką Siergieja Prokofiewa, ostatnim wielkim balecie ery Diagilewa.

Po śmierci Diagilewa w 1929 roku 24-letni Lifar został zaproszony przez Jacques'a Rouché do objęcia dyrekcji Baletu Opery Paryskiej, który pod koniec XIX wieku popadł w zapomnienie. Lifar nadał zespołowi nową siłę i cel, inicjując odrodzenie baletu we Francji, i zaczął tworzyć pierwsze z wielu baletów dla tej kompanii. Odniosły one natychmiastowy sukces, m.in. „Stworzenia Prometeusza” (1929), osobista wersja „Widma róży” (1931) oraz „Południe fauna” (1935); „Ikar” (1935) z kostiumami i dekoracjami Picassa; „Istar” (1941) oraz „Suita w bieli” (1943), którą określił mianem baletu neoklasycznego.

W ramach starań o rewitalizację tańca, Lifar uznał, że podstawowe zasady baletu – a konkretnie pięć pozycji stóp – ograniczają mobilność tancerza. Skodyfikował dwie dodatkowe pozycje, znane jako szósta i siódma, ze stopami skierowanymi do wewnątrz, a nie na zewnątrz, jak w pierwszych pięciu pozycjach. Szósta i siódma pozycja nie były wynalazkami Lifara, lecz odrodzeniem pozycji istniejących już w XVIII wieku, kiedy w balecie klasycznym istniało dziesięć pozycji stóp; ich zastosowanie ogranicza się jednak do choreografii Lifara. ...

Źródło: Artykuł „Serge Lifar” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.

Najważniejsze dzieła (Serge Lifar)

Cała filmografia (Serge Lifar)