(Gábor Bódy)

(Gábor Bódy) - Reżyser znany z pracy przy tego typu projektach: «Katonák» (1978), «Katonák» (1978),

Gábor Bódy (30 sierpnia 1946 – 24 października 1985) był węgierskim reżyserem filmowym, scenarzystą, teoretykiem, a okazjonalnie także aktorem. Jako pionier filmu eksperymentalnego i języka filmowego, Bódy jest jedną z najważniejszych postaci kina węgierskiego.

Bódy urodził się w Budapeszcie w miejskiej rodzinie z klasy średniej. Studiował historię i filozofię na Uniwersytecie im. Loránda Eötvösa, a później reżyserię w Akademii Teatru i Filmu. W czasach studenckich stał się wpływowym członkiem Béla Balázs Stúdió (BBS). W 1971 roku nakręcił swój pierwszy film „A Harmadik” (Trzeci) – dokument o studentach przygotowujących inscenizację „Fausta”. W ramach BBS inicjował różnorodne projekty eksperymentalne i awangardowe, w tym cykl „Język Filmu” w 1973 roku oraz eksperymentalną grupę filmową K/3 w 1976 roku, kształtując tym samym kierunek powojennej węgierskiej awangardy filmowej.

W 1975 roku w BBS ukończył swój pełnometrażowy debiut, który był jednocześnie jego pracą dyplomową na uniwersytecie. Film „Amerikai Anzix” (Amerykański tors) zdobył Grand Prix dla najlepszego debiutującego reżysera na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Mannheim-Heidelberg oraz nagrodę węgierskich krytyków filmowych dla najlepszego pierwszego filmu. Produkcja ta, przedstawiająca losy weteranów rewolucji 1848 roku w czasie amerykańskiej wojny secesyjnej, w pełni ukazuje eksperymentalizm Bódy’ego. Cały film został ponownie zmontowany przy użyciu jego własnej metody tzw. „montażu światła”, aby nadać mu wygląd zniszczonego filmu niemego z końca XIX wieku.

Jego kolejny pełnometrażowy obraz, „Nárcisz és Psyché” (Narcyz i Psyche), był największą węgierską produkcją tamtej ery. To epickie dzieło oparte na poetyckiej twórczości Sándora Weöresa, w którym zagrali Patricia Adriani, Udo Kier i György Cserhalmi, istnieje w trzech wersjach: oryginalnej dwuczęściowej wersji trwającej 210 minut, wersji 136-minutowej przeznaczonej do dystrybucji zagranicznej oraz trzyczęściowej wersji telewizyjnej o długości 270 minut. W 1980 roku Bódy zaczął pracować nad pierwszym międzynarodowym magazynem wideo „INFERMENTAL”; podczas rezydencji w programie DAAD Berliner Künstlerprogram w 1982 roku udało mu się wydać pierwszy z 10 numerów (plus jeden numer specjalny). Seria ta, w której gościli różni redaktorzy, objęła prace ponad 1500 artystów z 36 krajów i była wydawana do 1991 roku.

Po wielu niepowodzeniach w realizacji projektów, Bódy zdołał ukończyć film, który miał stać się jego ostatnim pełnometrażowym dziełem – „Kutya éji dala” (Nocna pieśń psa). Bódy obsadził siebie w roli głównej w tym ambitnym i wpływowym filmie, w którym wykorzystał materiały z Super 8 i wideo oraz występy ówczesnych węgierskich zespołów punkowych z undergroundu (Galloping Coroners, Trabant), aby stworzyć film „głęboko zakorzeniony w fundamentach dzisiejszej rzeczywistości”.

W 1985 roku Bódy zmarł w niejasnych okolicznościach. Informacje opublikowane później (w 2001 roku) sugerują jego wcześniejszą współpracę (w latach 1973–1983) z węgierską policją tajną, III/III. Ówczesne władze (Węgry były wówczas uznawane za kraj „satelitarny” Związku Radzieckiego) stwierdziły, że popełnił samobójstwo. Jego wdowa opowiedziała się natomiast za postawieniem zarzutu morderstwa nieustalonym sprawcom. Nie przeprowadzono oficjalnego śledztwa, a los Bódy’ego pozostaje do dziś zagadką.

Najważniejsze dzieła (Gábor Bódy)

Cała filmografia (Gábor Bódy)