(Raymond Aron)

Raymond Claude Ferdinand Aron (14 marca 1905 – 17 października 1983) był francuskim filozofem, socjologiem, politologiem, historykiem i dziennikarzem, jednym z najwybitniejszych francuskich myślicieli XX wieku.

Aron jest najbardziej znany z wydanej w 1955 roku książki „Opium intelektualistów”, której tytuł jest odwróceniem tezy Karola Marksa, jakoby religia była opium dla ludu; autor argumentuje w niej, że w powojennej Francji to marksizm stanowił opium dla intelektualistów. W książce tej Aron ganił francuskich intelektualistów za to, co opisał jako ich surową krytykę kapitalizmu i demokracji przy jednoczesnej obronie działań komunistycznych rządów Wschodu. Krytyk Roger Kimball sugeruje, że „Opium” jest „fundamentalną książką dwudziestego wieku”. Aron znany jest również z wieloletniej, niekiedy burzliwej przyjaźni z filozofem Jean-Paul Sartre'em. Wśród francuskich intelektualistów popularne stało się powiedzenie: „Lepiej mylić się z Sartre'em, niż mieć rację z Aronem”.

Uważany przez wielu za głos umiaru w polityce, Aron miał wielu uczniów zarówno po lewicy, jak i po prawicy; zauważył on, że on sam jest „bardziej lewicowym aronistą niż prawicowym”. Zazwyczaj określa się go mianem liberała konserwatywnego lub liberała prawicowego. Aron pisał obszernie na szeroki wachlarz innych tematów. Powołując się na zakres i jakość pism Arona, historyk James R. Garland sugeruje: „Choć w Ameryce może być mało znany, Raymond Aron bezsprzecznie stanowił przez znaczną część dwudziestego wieku najwybitniejszy przykład francuskiego intelektualizmu”.

Urodzony w Paryżu jako syn świeckiego żydowskiego prawnika, Aron studiował w École Normale Supérieure, gdzie poznał Jean-Paula Sartre'a, który stał się jego przyjacielem, a później dożywotnim oponentem intelektualnym. Był humanistą racjonalnym i liderem wśród tych, którzy nie przyjęli egzystencjalizmu. W 1928 roku Aron zajął pierwsze miejsce w egzaminie agrégation z filozofii – w roku, w którym Sartre oblał ten sam egzamin. W 1930 roku uzyskał stopień doktora filozofii historii w École Normale Supérieure.

Wykładał filozofię społeczną na Uniwersytecie w Tuluzie zaledwie kilka tygodni, gdy wybuchła II wojna światowa; wstąpił wówczas do Armée de l'Air. Po klęsce Francji udał się do Londynu, aby dołączyć do Wolnych Sił Francuskich, gdzie redagował gazetę „France Libre” (Wolna Francja).

Po zakończeniu wojny Aron powrócił do Paryża, aby wykładać socjologię w École Nationale d'Administration oraz w Sciences Po. Od 1955 do 1968 roku wykładał na Sorbonie, a po 1970 roku w Collège de France oraz w École des hautes études en sciences sociales (EHESS). W 1953 roku zaprzyjaźnił się z młodym amerykańskim filozofem Allanem Bloomem, który wykładał na Sorbonie.

Jako wieloletni dziennikarz, Aron został w 1947 roku wpływowym felietonistą „Le Figaro”, stanowisko to sprawował przez trzydzieści lat, aż do przejścia do „L'Express”, gdzie pisał felietony polityczne aż do śmierci.

W 1960 roku został wybrany Zagranicznym Członkiem Honorowym Amerykańskiej Akademii Sztuk i Nauk, a w 1966 roku członkiem międzynarodowym Amerykańskiego Towarzystwa Filozoficznego.

W 1978 roku założył wraz z Jean-Claude Casanovą, który został dyrektorem zarządzającym przedsięwzięcia, „Commentaire” – kwartalnik poświęcony ideom i debacie.

Aron zmarł na zawał serca w Paryżu 17 października 1983 roku. ...