(Léopold Sédar Senghor)

Léopold Sédar Senghor (9 października 1906 – 20 grudnia 2001) był senegalskim poetą, politykiem i teoretykiem kultury, który pełnił funkcję pierwszego prezydenta Senegalu (1960–80).

Ideologicznie będąc afrykańskim socjalistą, był głównym teoretykiem Négritude (murzyńskości). Senghor był zwolennikiem kultury afrykańskiej, czarnej tożsamości i wzmocnienia pozycji Afryki w ramach więzi francusko-afrykańskich. Opowiadał się za rozszerzeniem pełnych praw obywatelskich i politycznych dla afrykańskich terytoriów Francji, argumentując jednocześnie, że mieszkańcom Afryki we Francji będzie lepiej w ramach federalnej struktury francuskiej niż jako niezależne państwa narodowe.

Senghor został pierwszym prezydentem niepodległego Senegalu. Poróżnił się ze swoim wieloletnim współpracownikiem Mamadou Dia, który był premierem Senegalu; aresztował go pod zarzutem podżegania do zamachu stanu i uwięził na 12 lat. Senghor ustanowił w Senegalu autorytarne państwo monopartyjne, w którym zakazano działalności wszystkich rywalizujących partii politycznych.

Senghor był również założycielem partii Senegalski Blok Demokratyczny. Był pierwszym Afrykańczykiem wybranym w poczet członków Académie française. W 1985 roku zdobył w Włoszech Międzynarodową Nagrodę Nonino. Przez wielu uważany jest za jednego z najważniejszych afrykańskich intelektualistów XX wieku.

Léopold Sédar Senghor urodził się 9 października 1906 roku w mieście Joal, około 110 kilometrów na południe od Dakaru, stolicy Senegalu. Jego ojciec, Basile Diogoye Senghor (wymawiane: Basile Jogoy Senghor), był zamożnym handlarzem orzeszkami ziemnymi wywodzącym się z burżuazyjnej ludności Serer. Mówiono, że Basile Senghor był człowiekiem wielkich możliwości, posiadał tysiące sztuk bydła i rozległe ziemie, z których część otrzymał od swojego kuzyna, króla Sine. Matka Senghora, Gnilane Ndiémé Bakhoum (1861–1948), trzecia żona jego ojca, była muzułmanką pochodzenia Fula z plemienia Tabor, urodzoną w pobliżu Djilor w rodzinie chrześcijańskiej. Urodziła sześcioro dzieci, w tym dwóch synów. Akt urodzenia Senghora wskazuje datę 9 października 1906 roku; istnieje jednak rozbieżność z jego aktem chrztu, według którego chrzest odbył się 9 sierpnia 1906 roku. Jego drugie imię Sédar pochodzi z języka serer i oznacza „tego, który nie zostanie upokorzony” lub „tego, którego nie można upokorzyć”. Nazwisko Senghor jest połączeniem słów z języka serer: Sène (nazwisko sererskie oraz imię Najwyższego Bóstwa w religii sererskiej, zwanego Rog Sene) oraz gor lub ghor, którego etymologia wywodzi się od słowa kor w języku serer, oznaczającego mężczyznę. Tukura Badiar Senghor, książę Sine i postać, od której – jak podaje się – Léopold Sédar Senghor wywodzi swoje pochodzenie, był szlachcicem z ludu Serer żyjącym około XIII wieku.

W wieku ośmiu lat Senghor rozpoczął naukę w Senegalu w internacie Ojców Ducha Świętego w Ngasobil. W 1922 roku wstąpił do seminarium w Dakarze. Po stwierdzeniu, że życie religijne nie jest dla niego, uczęszczał do instytucji świeckiej. Już wtedy pasjonował się literaturą francuską. Otrzymał wyróżnienia z języka francuskiego, łaciny, greki i algebry. Po zdaniu matury otrzymał stypendium na kontynuowanie studiów we Francji. ...