(Julia Kristeva)

Julia Kristeva (urodzona jako Yuliya Stoyanova Krasteva, bułg. Юлия Стоянова Кръстева; 24 czerwca 1941 r.) to bułgarsko-francuska filozofka, krytyczka literacka, semiotyczka, psychoanalityczka, feministka, a w ostatnim czasie również powieściopisarka, która od połowy lat 60. XX wieku mieszka we Francji. Wykładała na Uniwersytecie Columbia, a obecnie jest profesor emerita na Université Paris Cité. Autorka ponad 30 książek, w tym „Potęgi przerażenia”, „Opowieści o miłości”, „Czarny słońce: Depresja i melancholia”, „Proust i poczucie czasu” oraz trylogii „Żeński geniusz”. Została odznaczona tytułem Komandora Legii Honorowej, Komandora Orderu Zasługi, a także otrzymała Międzynarodową Nagrodę im. Holberga, Nagrodę Hannah Arendt oraz nagrodę Fundacji Vision 97 przyznawaną przez Fundację Havla.

Kristeva zyskała wpływ na międzynarodową analizę krytyczną, studia kulturowe i feminizm po opublikowaniu swojej pierwszej książki, „Semeiotikè”, w 1969 roku. Jej obszerny dorobek obejmuje książki i eseje poświęcone intertekstualności, semiotyce i abjekcji w dziedzinach lingwistyki, teorii i krytyki literackiej, psychoanalizy, biografistyki i autobiografii, analizy politycznej i kulturowej oraz sztuki i historii sztuki. Jest znaczącą postacią w myśli strukturalistycznej i poststrukturalistycznej.

Kristeva jest również założycielką komitetu Nagrody im. Simone de Beauvoir.

Urodzona w Sliwenie w Bułgarii w rodzinie chrześcijańskiej, Kristeva jest córką księgowego kościelnego. Razem z siostrą uczęszczała do francuskojęzycznej szkoły prowadzonej przez zakonnice dominikanki. To właśnie w tym czasie w Bułgarii zapoznała się z twórczością Michaiła Bachtina. Kristeva studiowała na Uniwersytecie w Sofii, gdzie jako studentka studiów podyplomowych otrzymała stypendium badawcze, które umożliwiło jej przeprowadzkę do Francji w grudniu 1965 roku, gdy miała 24 lata. Kontynuowała edukację na kilku francuskich uniwersytetach, studiując między innymi u Luciena Goldmanna i Rolanda Barthes’a. 2 sierpnia 1967 roku Kristeva poślubiła powieściopisarza Philippe’a Sollersa, urodzonego jako Philippe Joyaux.

Kristeva wykładała na Uniwersytecie Columbia na początku lat 70. i pozostaje tam profesorem wizytującym. Publikowała również pod nazwiskiem mężową, Julia Joyaux.

Po dołączeniu do założonej przez Sollersa grupy „Tel Quel”, Kristeva skupiła się na polityce języka i stała się aktywną członkinią grupy. Przeszkoliła się w zakresie psychoanalizy i uzyskała stosowny dyplom w 1979 roku. W pewnym sensie jej pracę można postrzegać jako próbę zaadaptowania podejścia psychoanalitycznego do krytyki poststrukturalistycznej. Przykładowo, jej wizja podmiotu i jego konstrukcji wykazuje podobieństwa do koncepcji Zygmunta Freuda i Lacana. Jednak Kristeva odrzuca jakiekolwiek rozumienie podmiotu w sensie strukturalistycznym; zamiast tego opowiada się za podmiotem zawsze „w procesie” lub „pod próbie”. W ten sposób przyczynia się do poststrukturalistycznej krytyki esencjalistycznych struktur, zachowując jednocześnie nauki psychoanalizy. W latach 70. podróżowała do Chin, a później napisała książkę „O chińskich kobietach” (1977). ...

Źródło: Artykuł „Julia Kristeva” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.