(Dom Hélder Câmara)

Hélder Pessoa Câmara (7 lutego 1909 – 27 sierpnia 1999) był brazylijskim arcybiskupem katolickim. Samookreślający się jako socjalista, sprawował urząd arcybiskupa Olindy i Recife w latach 1964–1985, w czasie dyktatury wojskowej w Brazylii. W 2015 roku został ogłoszony sługą Bożym.

Câmara był zwolennikiem teologii wyzwolenia. W okresie reżimu wojskowego prowadził działalność społeczną i polityczną na rzecz ubogich, praw człowieka oraz demokracji. Głosił potrzebę Kościoła bliższego ludziom marginalizowanym. Przypisuje mu się słowa: „Kiedy daję jedzenie biednym, nazywają mnie świętym. Kiedy pytam, dlaczego są biedni, nazywają mnie komunistą”.

Urodził się jako Hélder Pessoa Câmara 7 lutego 1909 roku w Fortaleza w stanie Ceará, w ubogim północno-wschodnim regionie Brazylii. Jego ojciec był księgowym, a matka nauczycielką szkoły podstawowej. Edukację odebrał w lokalnych szkołach katolickich, a w 1923 roku wstąpił do seminarium.

Został wyświęcony na księdza w 1931 roku, za bezpośrednią zgodą Stolicy Apostolskiej ze względu na zbyt młody wiek. 3 marca 1952 roku papież Pius XII mianował go biskupem pomocniczym Rio de Janeiro. W pierwszych latach kapłaństwa wspierał skrajnie prawicową Brazylijską Akcję Integralistyczną (Ação Integralista Brasileira, AIB) – wybór ideologiczny, który później odrzucił. Założył również dwie organizacje społeczne: Legion Pracy w Ceará w 1931 roku oraz Katolicki Związek Pracownic kobiet w 1933 roku. 12 marca 1964 roku papież Paweł VI mianował go arcybiskupem Olindy i Recife.

Podczas swojej posługi Câmara był nieformalnie nazywany „biskupem slumsów” ze względu na jednoznaczne opowiedzenie się po stronie miejskiej biedoty. Wraz z innymi duchownymi zachęcał chłopów do wyzwolenia się z konwencjonalnego, fatalistycznego podejścia do życia poprzez studiowanie Ewangelii w małych grupach i poszukiwanie zmian społecznych wynikających z tych lektur. Brał aktywny udział w powołaniu Konferencji Episkopatu Brazylii w 1952 roku i pełnił funkcję jej pierwszego sekretarza generalnego do 1964 roku. W 1959 roku założył w Rio de Janeiro Banco da Providência – organizację filantropijną walczącą z ubóstwem i niesprawiedliwością społeczną poprzez ułatwianie uboższym warstwom ludności zaciągania pożyczek.

Uczestniczył we wszystkich czterech sesjach Soboru Watykańskiego II i odegrał istotną rolę w redagowaniu konstytucji „Gaudium et spes”. 16 listopada 1965 roku, na kilka dni przed zakończeniem soboru, 40 biskupów pod przewodnictwem Câmary spotkało się nocą w Katakumbach Domitylli pod Rzymem. Święcili Eucharystię i podpisali dokument zatytułowany „Pakt Katakumb”. W 13 punktach wezwali swoich braci biskupów do życia w ewangelicznej ubóstwie: bez tytułów honorowych, przywilejów i ziemskiego przepychu. Nauczali, że „kolegialność biskupów znajduje swoją najwyższą ewangeliczną realizację we wspólnym służeniu dwóm trzecim ludzkości, które żyją w nędzy fizycznej, kulturalnej i moralnej”. Wezwali do otwartości „na wszystkich, niezależnie od ich przekonań”. ...

Źródło: Artykuł „Hélder Câmara” z angielskiej Wikipedii, licencjonowany na zasadach CC-BY-SA 3.0.