Marthe Keller (Marthe Keller)

Marthe Keller (ur. 28 stycznia 1945 r. w Bazylei, Szwajcaria) to szwajcarska aktorka i reżyserka operowa. W dzieciństwie uczyła się baletu, ale zaprzestała tego po wypadku narciarskim w wieku 16 lat. Przekierowała się na aktorstwo i pracowała w Berlinie w Schiller Theatre oraz w Berliner Ensemble.

Pierwsze występy filmowe Keller przypadły na filmy „Pogrzeb w Berlinie” (1966, bez napisów w napisach końcowych) oraz niemiecki film „Wilder Reiter GmbH” (1967). W latach 70. pojawiła się w serii francuskich produkcji, m.in. w „Un cave” (1971), „La raison du plus fou” (1973) oraz „Toute une vie” (pol. „Moja miłość”, 1974). Do jej najsłynniejszych ról w amerykańskim kinie należą: nominowana do Złotego Globu rola dziewczyny Dustina Hoffmana w „Maratończyku” oraz rola femme fatale, arabskiej terrorystki kierującej atakiem na Super Bowl w filmie „Czarna niedziela” – w obu przypadkach były to postacie tragiczne w punktach kulminacyjnych swoich filmów. Keller zagrała również u boku Williama Holdena w filmie Billy’ego Wildera „Fedora” z 1978 roku. Wystąpiła obok Al Pacino w filmie o wyścigach samochodowych „Bobby Deerfield”, po czym oboje pozostawali w związku. Od tego czasu Keller częściej pracuje w kinie europejskim niż amerykańskim. Do jej późniejszych filmów należy „Dark Eyes” z Marcello Mastroiannim.

W 2001 roku Keller wystąpiła w broadwayowskiej adaptacji sztuki Abby Manna „Proces w Norymberdze” jako pani Bertholt (rolę graną przez Marlene Dietrich w filmowej wersji Stanleya Kramera z 1961 roku). Za tę kreację została nominowana do nagrody Tony w kategorii Najlepsza Aktorka Drugoplanowa.

Oprócz pracy w filmie i teatrze, Keller rozwinęła karierę w muzyce klasycznej jako recytatorka i reżyserka operowa. Wielokrotnie występowała w roli mówionej Joanny d'Arc w oratorium „Jeanne d'Arc au Bûcher” Arthura Honeggera, współpracując z takimi dyrygentami jak Seiji Ozawa i Kurt Masur. Nagrała tę rolę dla Deutsche Grammophon pod batutą Ozawy (DG 429 412-2). Keller recytowała również partię mówioną w „Perséfone” Igora Strawińskiego. W ramach recytali wykonywała melodramaty klasyczne dla recytatora i fortepianu. Szwajcarski kompozytor Michael Jarrell napisał dla niej melodramat „Cassandre” na podstawie powieści Christy Wolf, którego światową premierę Keller zaprezentowała w 1994 roku.

Pierwszą produkcją Keller jako reżyserki operowej były „Dialogi karmelitek” dla Opéra National du Rhin w 1999 roku. Produkcja ta została następnie zaprezentowana w formie półinscenizowanej w Londynie w tym samym roku. Reżyserowała również „Lucię z Lammermoor” dla Washington National Opera oraz Los Angeles Opera. Jej debiut reżyserski w Metropolitan Opera miał miejsce w 2004 roku przy produkcji „Don Giovanniego”.

Keller ma syna, Alexandre'a (ur. 1971), z związku z Philippe'em de Brocą.

Opis powyższy pochodzi z artykułu Marthe Keller w Wikipedii, na licencji CC-BY-SA, pełna lista autorów znajduje się w Wikipedii.