(Michel Debré)

Michel Jean-Pierre Debré (15 stycznia 1912 – 2 sierpnia 1996) był pierwszym premierem V Republiki Francuskiej. Uznaje się go za „ojca” obecnej konstytucji Francji. Pełnił funkcję premiera pod prezydenturą Charlesa de Gaulle'a w latach 1959–1962. Pod względem osobowości politycznej Debré był człowiekiem energicznym i nieugiętym, z tendencją do retorycznego ekstremizmu.

Debré urodził się w Paryżu jako syn Jeanne-Marguerite (Debat-Ponsan) i Roberta Debré, znanego profesora medycyny, którego wielu uznaje dziś za twórcę nowoczesnej pediatrii. Jego dziadkiem ze strony matki był malarz akademicki Édouard Debat-Ponsan. Ojciec Debré był Żydem, a jego dziadek rabinem. Sam Debré był katolikiem.

Studiował w Lycée Montaigne, a następnie w Lycée Louis-le-Grand, uzyskał dyplom w École Libre des Sciences Politiques oraz doktorat z prawa na Uniwersytecie Paryskim. Później został profesorem prawa na Uniwersytecie Paryskim. Wstąpił również do École des Officiers de Réserve de la Cavalerie (Szkoły Rezerwowych Oficerów Kawalerii) w Saumur. W 1934 roku, w wieku dwudziestu dwóch lat, Debré zdał egzamin wstępny i został członkiem Rady Stanu (Conseil d'État). W 1938 roku dołączył do sztabu ministra gospodarki Paula Reynauda.

W 1939 roku, na początku II wojny światowej, Debré został powołany jako oficer kawalerii. W czerwcu 1940 roku, podczas bitwy o Francję, dostał się do niewoli w Artenay, lecz w wrześniu zdołał uciec. Powrócił do Rady Stanu, znajdującej się wówczas pod administracją reżimu Vichy, gdzie złożył przysięgę marszałkowi Philippe'owi Pétainowi. W 1942 roku został mianowany przez ministra sprawiedliwości na stanowisko maître des requêtes. Po niemieckiej inwazji na strefę wolną w listopadzie 1942 roku polityczny petynizm Debré zanikł i w lutym 1943 roku zaangażował się w ruch oporu, dołączając do sieci Ceux de la Résistance (CDLR).

Latem 1943 roku generał Charles de Gaulle powierzył Debré zadanie sporządzenia listy prefektów, którzy mieli zastąpić urzędników reżimu Vichy po wyzwoleniu. W sierpniu 1944 roku de Gaulle mianował go komisarzem republiki w Angers, a w 1945 roku Rząd Tymczasowy powierzył mu zadanie reformy francuskiej służby cywilnej. Debré utworzył École nationale d'administration (Krajową Szkołę Administracji), której koncepcja została sformułowana przez Jeana Zaya przed wojną.

W czasach IV Republiki Debré początkowo wspierał Demokratyczną i Socjalistyczną Unię Oporu, lecz za radą de Gaulle'a przeszedł do Partii Radykalno-Socjalistycznej. De Gaulle miał powiedzieć jemu i kilku innym politykom, w tym Jacquesowi Chaban-Delmasowi: „Allez au parti radical. C'est là que vous trouverez les derniers vestiges du sens de l'Etat” („Idźcie do partii radykalnej. To tam znajdziecie ostatnie pozostałości poczucia odpowiedzialności za państwo”).

Następnie Debré wstąpił do Zgromadzenia Ludzi Francuskich (Rassemblement du Peuple Français) i został wybrany senatorem z departamentu Indre i Loary, stanowisko to sprawował od 1948 do 1958 roku. W 1957 roku założył gazetę Le Courrier de la colère, która zaciekle broniła francuskiej Algierii i wzywała do powrotu de Gaulle'a do władzy. W numerze z 2 grudnia 1957 roku Debré napisał: „Dopóki Algieria jest ziemią francuską, dopóki prawo w Algierii jest francuskie, walka o Algierię jest walką legalną, a powstanie w Algierii jest powstaniem legalnym”. ...

Źródło: Artykuł „Michel Debré” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.