(Vladimir Volkoff)

Vladimir Volkoff (7 listopada 1932 – 14 września 2005) był francuskim pisarzem rosyjskiego pochodzenia. Tworzył zarówno dzieła literackie dla dorosłych, jak i powieści szpiegowskie dla młodych czytelników pod pseudonimem Lieutenant X. Jego twórczość charakteryzuje się tematyką zimnej wojny, wywiadu i manipulacji, ale także elementami metafizycznymi i duchowymi.

Volkoff, pochodzenia rosyjskiego z tatarskimi korzeniami po stronie ojca, urodził się w Paryżu jako syn rosyjskiego emigranta, który utrzymywał się we Francji, myjąc samochody. Vladimir dorastał w cieniu rodzinnych wspomnień o utraconej ojczyźnie oraz w poczuciu lojalności wobec nowej ziemi. Był prawnukiem bratanicznym kompozytora Piotra Iljicza Czajkowskiego.

Po studiach na Sorbonie w Paryżu i uniwersytecie w Liège, w latach 1955–57 Volkoff uczył języka angielskiego w Amiens. Podczas wojny w Algierii służył jako oficer wywiadu w armii francuskiej, gdzie przekonał się, że wojnę toczy się w takim samym stopniu w cieniu i w ambasadach, co na otwartym polu bitwy.

Po demobilizacji Volkoff udał się do Stanów Zjednoczonych, aby wykładać literaturę francuską i rosyjską. W latach 1963–65 pracował jako tłumacz, a od 1966 do 1977 roku jako profesor języka i literatury francuskiej oraz rosyjskiej. Zafascynowany potęgą tego pełnego sprzeczności kraju, pozostał tam prawie trzy dekady, wracając do Francji w 1992 roku. Do jego „amerykańskich” dzieł należą: *L'Agent triple* (1962), *Métro pour l'enfer* (1963), *Les Mousquetaires de la République* (1964) oraz *Vers une métrique française* (1977).

Przez całe lata 70., pod pseudonimem Lieutenant X, Volkoff publikował opowiadania dla młodzieży w serii Langelot wydawnictwa Hachette (imprint Bibliothèque verte), przedstawiające przygody tytułowego bohatera – młodego francuskiego agenta sekretnego. W tych utworach Volkoff wykazał się zamiłowaniem do romantycznych intryg i zwrotów akcji oraz głębokim zrozumieniem panującej na świecie równowagi sił.

Pod koniec lat 70., gdy konfrontacja Wschodu z Zachodem była stałą rzeczywistością, pisma Volkoffa analizowały walkę ideologiczną między dwiema przeciwstawnymi koncepcjami świata i wolności, osadzając je na solidnym fundamencie geopolitycznym.

Pasjonat szermierki sportowej, Volkoff był cenionym członkiem dywizji AFLA w Georgii oraz społeczności szermierczej w Atlancie (a później w Macon) podczas swojego pobytu w Ameryce. Twierdził, że nauki szermierki rozpoczął podczas służby w Legionie Cudzoziemskim. Jego książka *The Traitor* (Zdrajca), przetłumaczona z francuskiego przez J.F. Bernarda i wydana przez Doubleday and Company, została napisana i opublikowana w czasie jego pobytu w Atlancie (1973); ukazała się pod innym pseudonimem, Lavr Divomlikoff (będącym anagramem jego imienia i nazwiska).

Powieść Volkoffa z 1979 roku *Le retournement* (Przełom/Zwrot) przyniosła mu międzynarodowe uznanie i została przetłumaczona na kilkanaście języków. Dedykowana Grahamowi Greene’owi, którego Volkoff wielce podziwiał, odnosi się w tytule do manewru wywiadowczego polegającego na przeciągnięciu zdemaskowanego agenta wroga na własną stronę. Książka opowiada historię szpiegowską, w której ścierają się amerykańskie, francuskie i radzieckie służby wywiadowcze, ale także historię duchowego przeobrażenia, które – nieznane służbom specjalnym – niemal czyni z głównego bohatera męczennika.

Źródło: Artykuł „Vladimir Volkoff” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.