(Michel Butor)

(Michel Butor) - , Powieść znany z pracy przy tego typu projektach: «The Modification» (1970), «La Modification» (1970),

Michel Butor (14 września 1926 – 24 sierpnia 2016) był francuskim poetą, powieściopisarzem, nauczycielem, eseistą, krytykiem sztuki i tłumaczem.

Michel Marie François Butor urodził się w Mons-en-Barœul, przedmieściach Lille, jako trzecie z siedmiorga dzieci. Jego rodzicami byli Émile Butor (1891–1960), inspektor kolejowy, oraz Anna (z domu Brajeux, 1896–1972). Studiował filozofię na Sorbonie, którą ukończył w 1947 roku. Nauczał w Egipcie, Manchesterze, Salonikach, Stanach Zjednoczonych i Genewie. Za swoją twórczość otrzymał wiele nagród literackich, w tym Prix Fénéon i Prix Renaudot.

Dziennikarze i krytycy wiązali jego powieści z nową powieścią (nouveau roman), jednak sam Butor długo opierał się tym skojarzeniom. Główny punkt styczności jest bardzo ogólny i na tym w zasadzie się kończy; podobnie jak przedstawiciele nouveau roman, może on być określany mianem pisarza eksperymentalnego. Jego najsłynniejsza powieść, „Zmiana” (La Modification), została na przykład napisana w całości w drugiej osobie liczby pojedynczej. W swojej książce „Krytyka i wynalazek” (La critique et l'invention) z 1967 roku sformułował słynną tezę, że nawet najbardziej dosłowny cytat jest już rodzajem parodii ze względu na jego „transkontekstualizację”.

Przez dziesięciolecia decydował się na pracę w innych formach – od esejów i poezji, przez książki artystyczne, aż po utwory niepodatne na klasyfikację, takie jak „Mobile”. Przy tworzeniu książek artystycznych współpracował z takimi twórcami jak Gérard Serée. Literaturą, malarstwem i podróżami Butor darzył szczególne zamiłowanie. Częścią fascynacji jego twórczością jest sposób, w jaki łączy on rygorystyczną symetrię – która skłoniła Rolanda Barthes’a do uznania go za ucieleśnienie strukturalizmu (czego przykładem jest np. schemat architektoniczny „Przejścia w Mediolanie” [Passage de Milan] lub kalendarzowa struktura „Rozkładu czasu” [L'emploi du temps]) – z liryczną wrażliwością bliższą Baudelaire’owi niż Robbe-Grilletowi.

W wywiadzie udzielonym w 2006 roku w Museum of Modern Art w Nowym Jorku poeta John Ashbery opisuje, jak bardzo chciał usiąść obok Michela Butora podczas kolacji w Nowym Jorku.

Po zapoznaniu się w 1977 roku, Butor zaprzyjaźnił się z Elinor S. Miller, która była wówczas profesorem języka francuskiego w Rollins College. Wspólnie pracowali nad tłumaczeniami, katalogami i wykładami. W 2002 roku Miller opublikowała książkę o Butorze zatytułowaną „Prisms and Rainbows: Michel Butor's Collaborations with Jacques Monory, Jiri Kolar, and Pierre Alechinsky”.

Źródło: Artykuł „Michel Butor” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.

Najważniejsze dzieła (Michel Butor)

Cała filmografia (Michel Butor)