Alija (Aaliyah)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii.

Aaliyah Dana Haughton (16 stycznia 1979 – 25 sierpnia 2001), występująca pod pseudonimem Aaliyah, była amerykańską artystką nagrywającą, aktorką i modelką. Urodziła się w Brooklynie w Nowym Jorku, a wychowała się w Detroit w stanie Michigan. W młodym wieku pojawiła się w programie telewizyjnym Star Search i wystąpiła w koncercie u boku Gladys Knight. W wieku 12 lat Aaliyah podpisała kontrakt z Jive Records oraz z należącą do jej wuja, Barry’ego Hankersona, wytwórnią Blackground Records. Hankerson zapoznał ją z R. Kellym, który został jej mentorem, a także głównym autorem tekstów i producentem jej debiutanckiego albumu Age Ain't Nothing but a Number. Album sprzedał się w trzech milionach egzemplarzy w Stanach Zjednoczonych i otrzymał podwójną platynową płytę przyznaną przez Recording Industry Association of America (RIAA). Po stawianiu jej zarzutów dotyczących nielegalnego małżeństwa z Kellym, Aaliyah rozwiązała kontrakt z Jive i podpisała umowę z Atlantic Records.

Przy swoim drugim albumie, One in a Million, Aaliyah współpracowała z producentami muzycznymi Timbalandem i Missy Elliott; płyta sprzedała się w 3,7 miliona egzemplarzy w Stanach Zjednoczonych i ponad osiem milionów na całym świecie. W 2000 roku Aaliyah wystąpiła w swoim pierwszym dużym filmie, Romeo Must Die. Przyczyniła się do powstania ścieżki dźwiękowej do filmu, z której wywodzi się singiel „Try Again”. Utwór ten dotarł na szczyt listy Billboard Hot 100 wyłącznie dzięki emisjom radiowym, co uczyniło Aaliyah pierwszą artystką w historii Billboardu, której udało się osiągnąć taki wynik. „Try Again” przyniosło Aaliyah nominację do nagrody Grammy w kategorii najlepsza wokalistka R&B.

Po zakończeniu prac nad filmem Romeo Must Die, Aaliyah sfilmowała swoją rolę w produkcji Queen of the Damned. W lipcu 2001 roku wydała swój trzeci i ostatni album, Aaliyah. 25 sierpnia 2001 roku Aaliyah oraz osiem innych osób zginęły w katastrofie lotniczej na Bahamach po sfilmowaniu teledysku do singla „Rock the Boat”. Pilot, Luis Morales III, w momencie wypadku nie posiadał licencji, a w jego organizmie stwierdzono obecność kokainy i alkoholu. Rodzina Aaliyah wystąpiła później z pozwem o odszkodowanie za śmierć przeciwko Blackhawk International Airways, który zakończył się ugodą pozasądową. Od tego czasu muzyka Aaliyah nadal odnosi sukcesy komercyjne dzięki kilku pośmiertnym wydawnictom. Aaliyah nagrała kilka hitów R&B z pierwszego miejsca listy oraz pięć singli z pierwszej dziesiątki Billboard Hot 100. Przypisuje się jej pomoc w redefiniowaniu R&B i hip hopu, za co zyskała przydomek „Księżniczki R&B”. Billboard wymienia ją jako dziesiątą najskuteczniejszą artystkę R&B ostatnich 25 lat i 27. najskuteczniejszego artystę R&B ogółem.

Opis powyżej pochodzi z artykułu Aaliyah w Wikipedii, na licencji CC-BY-SA, pełna lista autorów znajduje się w Wikipedii.