(Samad Vurgun)

(Samad Vurgun) - Novel znany z pracy przy tego typu projektach: «Aygün» (1960), «Aygün» (1960),

Samad Vurgun (azer. Səməd Vurğun; urodzony jako Samad Yusif oghlu Vekilov; 21 marca 1906 – 27 maja 1956) był azerskim i radzieckim poetą, dramaturgiem, działaczem publicznym, pierwszym Ludowym Artystą SRR Azerbejdżańskiej (1943), akademikiem Narodowej Akademii Nauk Azerbejdżanu (1945), laureatem dwóch Stalinek drugiego stopnia (1941, 1942) oraz członkiem Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego od 1940 roku.

Jego imieniem nazwano Azerbejdżański Państwowy Akademicki Teatr Dramy Rosyjskiej oraz ulice w Baku i Moskwie, a dawniej także miasto Hovk w Armenii.

Samad Vurgun był pierwszym poetą w historii literatury Azerbejdżanu, któremu nadano tytuł „Poety Ludu”.

Samad Vurgun urodził się 21 marca 1906 roku w wiosce Salahly w ujeździe kazachskim, obecnie w rejonie Qazax Republiki Azerbejdżanu. Matka Samada zmarła, gdy miał on sześć lat, po czym opiekę nad nim przejęli ojciec i Ayshe khanim, babcia ze strony matki. Po ukończeniu szkoły jego rodzina przeprowadziła się do Qazax, gdzie Samad wraz ze starszym bratem Mekhdikhanem Vekilovem (1902–1975) wstąpił do seminarium nauczycielskiego w Qazax. W 1922 roku zmarł ich ojciec, a rok później babcia, w związku z czym opieka nad przyszłym poetą i jego bratem przeszła na kuzynkę, Khangizi Vekilovą. Vurgun uczył literatury w szkołach wiejskich w Qazax, Gandży i Kubie. Przez dwa lata (1929–1930) studiował na Uniwersytecie Państwowym w Moskwie, a następnie kontynuował edukację w Azerbejdżańskim Instytucie Pedagogicznym.

W 1945 roku poeta został wybrany pełnoprawnym członkiem Akademii Nauk SRR Azerbejdżańskiej. W tym samym roku w Baku założono republikańskie Towarzystwo Relacji Kulturalnych z Iranem, na którego pierwszeństwo przewodnictwa wyznaczono S. Vurguna. Dzięki działalności poety udało się zbudować duchowy pomost między Azerbejdżanem a Iranem.

W 1953 roku, w związku ze zmianami w życiu kraju i republiki, Samad Vurgun został mianowany wiceprezesem Akademii Nauk Republiki. Wprowadzał istotne kwestie do nauk społecznych, dyskutując o pilnych problemach oraz projektach publikacji naukowych.

W październiku 1955 roku, podczas wizyty w Wietnamie w składzie radzieckiej delegacji, poeta zachorował. W konsekwencji został hospitalizowany w Pekinie w Chinach. Podczas pobytu w szpitalu pisał krótkie wiersze. Po kilku tygodniach powrócił do Azerbejdżanu, jednak jego stan zdrowia uległ pogorszeniu.

W 1945 roku został wybrany pełnoprawnym członkiem Akademii Nauk SRR Azerbejdżańskiej, a także deputowanym Rady Najwyższej Związku Radzieckiego II i IV kadencji (1946–1956).

W 1943 roku wiersz Samada Vurguna pt. „Ananın öyüdü” (Pożegnalne słowa matki) otrzymał najwyższą notę w amerykańskim konkursie na najlepszy wiersz antywojenny. W Nowym Jorku utwór ten został wybrany jako jeden z 20 najlepszych wierszy w literaturze światowej o tematyce wojennej i kolportowany wśród żołnierzy. W tym samym roku z jego inicjatywy w Baku otwarto „Dom Intelektualistów im. Fuzuliego”, przeznaczony na organizację wydarzeń i spotkań z walczącymi żołnierzami.

Samad Vurgun zmarł 27 maja 1956 roku i został pochowany w Baku, w Alei Honorowej.

Najważniejsze dzieła (Samad Vurgun)

Cała filmografia (Samad Vurgun)