John Schlesinger (John Schlesinger)

John Richard Schlesinger, CBE, był angielskim reżyserem filmowym i teatralnym oraz aktorem. Otrzymał Oscara dla najlepszego reżysera za film „Północny kowboj” i był nominowany do tej nagrody za dwa inne filmy („Darling” oraz „Niedziela krwawa”).

Schlesinger urodził się w Londynie w żydowskiej rodzinie z klasy średniej. Karierę aktorską rozpoczął w latach 50., grając role drugoplanowe w brytyjskich filmach i produkcjach telewizyjnych. Karierę reżyserską zapoczątkował w 1956 roku krótkim filmem dokumentalnym „Sunday in the Park” o londyńskim Hyde Parku. W 1958 roku Schlesinger stworzył dla programu telewizyjnego „Monitor” stacji BBC dokument o Benjaminie Brittenie i Festiwalu w Aldeburgh, zawierający próby do opery dla dzieci „Noye's Fludde” z udziałem młodego Michaela Crawforda.

W latach 60. praktycznie zrezygnował z aktorstwa, aby skupić się na reżyserii. Kolejny z jego wczesnych projektów reżyserskich, dokument „Terminus” (1961) dla British Transport Films, zdobył Złotego Lwa na Festiwalu Filmowym w Wenecji oraz nagrodę Brytyjskiej Akademii Filmowej. Jego dwa pierwsze filmy fabularne, „A Kind of Loving” (1962) i „Billy kłamca” (1963), rozgrywały się na północy Anglii. Film „A Kind of Loving” zdobył Złotego Niedźwiedzia na 12. Berlinale w 1962 roku. Jego trzeci pełnometrażowy film, „Darling” (1965), w cięty sposób opisywał nowoczesny, miejski styl życia w Londynie i był jednym z pierwszych filmów o „swingującym Londynie”. Kolejnym dziełem Schlesingera był dramat kostiumowy „Daleko od zgiełku miasta” (1967) – adaptacja popularnej powieści Thomasa Hardy’ego, podkreślona pięknymi plenerami angielskiej wsi. W obu tych filmach (oraz w „Billym kłamcy”) główną rolę kobiecą zagrała Julie Christie.

Kolejny film Schlesingera, „Północny kowboj” (1969), zyskał międzynarodowe uznanie. Historia dwóch naciągaczy żyjących na marginesie w złej dzielnicy Nowego Jorku była pierwszym filmem Schlesingera nakręconym w USA i zdobyła Oscary dla najlepszego reżysera oraz najlepszego filmu. W latach 70. stworzył szereg produkcji opowiadających głównie o samotnikach, przegranych i ludziach wykluczonych, takich jak „Niedziela krwawa” (1971), „Dzień szarańczy” (1975), „Maratończyk” (1976) i „Yanks” (1979). Później nastąpiła wielka klęska kasowa i krytyczna filmu „Honky Tonk Freeway” (1981), po którym przyszły produkcje budzące mieszane reakcje publiczności.

Od 1973 roku był reżyserem współpracującym w Royal National Theatre, gdzie wystawił „Dom rozbity” George'a Bernarda Shawa (1975). Reżyserował również kilka oper, zaczynając od „Opowieści Hoffmanna” (1980) i „Kawaler z rozlicznikiem” (1984), obie w Covent Garden. W 1970 roku Schlesinger został mianowany Komandorem Orderu Imperium Brytyjskiego (CBE) za zasługi dla kinematografii. W 2003 roku na Alei Gwiazd w Palm Springs w Kalifornii odsłonięto dedykowaną mu Złotą Gwiazdę Palmy.