(Julius Katchen)

Julius Katchen (15 sierpnia 1926 – 29 kwietnia 1969) był amerykańskim pianistą koncertowym, prawdopodobnie najbardziej znanym z nagrań utworów solowych na fortepian autorstwa Johannesa Brahmsa.

Katchen urodził się w Long Branch w stanie New Jersey i zadebiutował w wieku 10 lat, grając Koncert d-moll Mozarta. Eugene Ormandy dowiedział się o jego debiucie i zaprosił go do występu z Filharmonią Filadelfijską w Nowym Jorku. Do 14. roku życia uczył się muzyki u dziadków ze strony matki, państwa Svet, imigrantów z Europy, którzy wykładali w konserwatoriach w Moskwie i Warszawie. Studiował w Haverford College, gdzie ukończył czteroletni kierunek filozoficzny w trzy lata, kończąc studia jako najlepszy student roku w 1946 roku. Wyjechał do Paryża, gdzie został zaproszony do reprezentowania Stanów Zjednoczonych na pierwszym Międzynarodowym Festiwalu UNESCO, wykonując Koncert „Cesarski” Beethovena z Orchestre National de la Radiodiffusion Française. Następnie wiosną 1947 roku koncertował w Europie, grając recitale w Rzymie, Wenecji, Neapolu, Paryżu, Londynie i Salzburgu. Po tych doświadczeniach zdecydował się na stałe zamieszkać w Paryżu, mówiąc: „We Francji studenci pianistyki jednoczą się w konstruktywny sposób i mogą nawet zostać przyjaciółmi. Chodzą na swoje koncerty i biją brawo. W USA idą posłuchać kolegi tylko z nadzieją, że ten skręci kark”.

W 1956 roku poślubił Arlette Patoux z Le Vésinet we Francji.

Pod koniec lat 60. nagrał dla wytwórni Decca tria Brahmsa wraz z Josefem Sukiem i Jánosem Starkerem. Nagrał również trzy sonaty skrzypcowe z Sukiem oraz drugą sonatę wiolonczelową ze Starkerem, jednak zmarł, zanim zdołali nagrać pierwszą sonatę.

W grudniu 1968 roku Katchen wystąpił podczas dwudniowego show w Londynie zorganizowanego przez zespół The Rolling Stones. Wykonał dwa utwory (jednym z nich był „Rytualny taniec ognia” de Falli). Istnieje DVD z tego wydarzenia zatytułowane „The Rolling Stones Rock and Roll Circus”. Jego ostatnim publicznym występem był koncert z Londyńską Symfonią Filharmoniczną 12 grudnia 1968 roku, podczas którego zagrał Koncert na lewą rękę Ravela. Następnej wiosny uległ nowotworowi i zmarł w wieku 42 lat w swoim domu w Paryżu.

Katchen i jego żona Arlette byli zapalonymi i wnikliwymi kolekcjonerami netsuke; 195 sztuk z ich kolekcji sprzedano na aukcjach w 2005 i 2006 roku za 1,2 miliona funtów (2,2 miliona dolarów) (Sotheby's 2005 i 2006). Kolejne 392 sztuki sprzedano na aukcjach w 2016 i 2017 roku za 2,3 miliona funtów (3 miliony dolarów) (Bonhams 2016 i 2017), w tym ulubiony przedmiot Katchena (nabyty przez Arlette po jego śmierci) przedstawiający kudłatego psa i szczeniaka autorstwa słynnego artysty XVIII wieku, Gechu, który osiągnął drugą najwyższą cenę w historii za netsuke sprzedane na aukcji.

Sześcio płytowy zestaw dzieł solowych na fortepian Johannesa Brahmsa w wykonaniu Katchena (Decca) jest wysoko ceniony i często przywoływany jako jedno z najlepszych dostępnych nagrań muzyki fortepianowej Brahmsa. W 2016 roku wytwórnia Decca wydała 36-płytowy zestaw wszystkich jego nagrań dla tej firmy.

Źródło: Artykuł „Julius Katchen” z angielskiej Wikipedii, licencjonowany na zasadach CC-BY-SA 3.0.