(Javier Marías)

Javier Marías Franco (20 września 1951 – 11 września 2022) był hiszpańskim pisarzem, tłumaczem i felietonistą. Marías opublikował piętnaście powieści, w tym „Serce tak białe” (Corazón tan blanco, 1992) oraz „Jutro w bitwie pomyśl o mnie” (Mañana en la batalla piensa en mí, 1994). Oprócz powieści wydał trzy zbiory opowiadań oraz liczne eseje. Jako jeden z najwybitniejszych nowelistów Hiszpanii, jego książki zostały przetłumaczone na czterdzieści sześć języków i sprzedały się w liczbie blisko dziewięciu milionów egzemplarzy na całym świecie. Otrzymał wiele nagród za swoją twórczość, m.in. Nagrodę Rómulo Gallegos (1995), Międzynarodową Nagrodę Literacką IMPAC w Dublinie (1997), Międzynarodową Nagrodę Nonino (2011) oraz Austriacką Państwową Nagrodę Literatury Europejskiej (2011).

Marías studiował filozofię i literaturę na Uniwersytecie Complutense w Madrycie, a następnie wykładał na kilku uczelniach, w tym w swojej alma mater, na uniwersytetach w Oksfordzie i Wenecji oraz w Wellesley College w Massachusetts. W 1997 roku otrzymał od swojego poprzednika, Jona Wynne-Tysona, tytuł Króla Królestwa Redonda za zrozumienie specyfiki tego królestwa oraz za wspomnienie historii jednego z jego poprzednich królów, Johna Gawswortha, w powieści „Wszystkie dusze” (Todas las almas, 1989).

Javier Marías Franco urodził się w Madrycie 20 września 1951 roku jako czwarty z pięciu synów. Jego ojcem był filozof Julián Marías, który został na krótko uwięziony, a następnie odsunięty od nauczania za sprzeciw wobec Franco (ojciec protagonisty powieści „Twoja twarz jutro” ma podobną biografię). Matką była pisarka Dolores Franco Manera. Marías był czwartym z pięciu synów. Dwaj jego bracia to historyk sztuki Fernando oraz krytyk filmowy i ekonomista Miguel. Był odpowiednio siostrzeńcem i kuzynem filmowców Jesusa „Jessa” Franco i Ricarda Franco. Marías spędził część dzieciństwa w Stanach Zjednoczonych, gdzie jego ojciec wykładał w różnych instytucjach, w tym na Uniwersytecie Yale i w Wellesley College. Matka zmarła, gdy Javier miał 26 lat. Uczęszczał do Colegio Estudio w Madrycie. Po powrocie do Madrytu, w latach 1968–1973 studiował filozofię i literaturoznawstwo na Uniwersytecie Complutense w Madrycie. Od lat 70. zajmował się tłumaczeniem angielskich dzieł literackich na język hiszpański. Jego pierwszą pracą literacką było tłumaczenie scenariuszy do „Draculi” dla stryja, Jesusa Franco.

Marías zaczął pisać na poważnie w młodym wieku. „Życie i śmierć Marcelino Iturriagi”, jedno z opowiadań ze zbioru „Kiedy kobiety śpią” (2010), napisał mając zaledwie 14 lat. Uciekł z domu, aby napisać swoją pierwszą powieść, i zamieszkał u wuja w Paryżu. W wieku 17 lat zaczął pisać „Los dominios del lobo” (Włości wilka). Była to historia o amerykańskiej rodzinie i według autora została napisana w godzinach porannych. Powieść jest dedykowana hiszpańskiemu pisarzowi Juanowi Benetowi, który przekonał wydawnictwo Edhasa do wydrukowania książki, oraz Vicente Molinie Foixowi, który zasugerował tytuł. W późniejszych latach uważał się za pisarza „wieczornego”. Powieść „Travesía del horizonte” (Podróż wzdłuż horyzontu) była opowieścią przygodową o wyprawie na Antarktydę. ...

Źródło: Artykuł „Javier Marías” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.