(Jules Roy)

Jules Roy (22 października 1907 – 15 czerwca 2000) był francuskim pisarzem. Urodzony w Algierii jako pied-noir i kształcony w seminarium rzymskokatolickim, Roy – określany jako autor „płodny i polemiczny” – czerpał inspirację do wielu swoich dzieł z doświadczeń w francuskiej kolonii oraz ze służby w Royal Air Force podczas II wojny światowej. Pisanie rozpoczął w 1946 roku, będąc wciąż w służbie wojskowej, a po rezygnacji z funkcji w 1953 roku, będącej protestem przeciwko I wojnie indochińskiej, kontynuował publikowanie beletrystyki i prac historycznych. Był zagorzałym krytykiem francuskiego kolonializmu, algierskiej wojny o niepodległość i późniejszej wojny domowej, a jednocześnie człowiekiem głęboko wierzącym.

Podobnie jak jego przyjaciel Albert Camus i pierwszy wydawca Edmond Charlot, Roy był potomkiem białych osadników w francuskiej Algierii. Urodził się w Rovigo w Algierii i spędził dzieciństwo na farmie dziadków ze strony matki, rodziny Pâris – drobnych właścicieli ziemskich mieszkających w pobliżu wioski Sidi Moussa, około ośmiu kilometrów na północ od miasta. Roy był owocem pozamałżeńskiego związku Mathilde Roy, żony policjanta, i Henriego Dematonsa, nauczyciela.

Podczas II wojny światowej Roy dowodził eskadrą Royal Air Force zaangażowaną w bombardowanie Zagłębia Ruhry; misje te opisał w książce La Vallée heureuse (wyd. Charlot, 1946). W swoich wspomnieniach dziennikarz Walter Lewino stwierdza, że gdy Roy po raz pierwszy wstąpił do Wolnych Sił Francuskich po alianckiej inwazji w Afryce Północnej, został wysłany na szkolenie lotnicze do Dumfries. Tam, podczas testów umiejętności, Brytyjczycy zignorowali jego stopień kapitana i wyznaczyli go na drugiego nawigatora, co zgodnie z brytyjskimi przepisami czyniło Roya podwładnym swojego pilota, nie mówiąc już o dowództwie eskadry. W czerwcu 1953 roku Roy zrezygnował z armii w stopniu pułkownika, protestując przeciwko polityce rządu w czasie I wojny indochińskiej.

W książce Le Voyage en Chine (wyd. Julliard, 1965) opisuje wizytę w Chinach Mao Zedonga, podczas której planował nakręcić film przedstawiający to, co w jego wyobrażeniu było udaną transformacją społeczeństwa, by ostatecznie poczuć rozczarowanie brakiem dostępu do rzeczywistych warunków panujących w kraju. W 1995 roku Roy, który od wielu lat mieszkał we Francji, powrócił do Algierii i odwiedził grób matki na małym cmentarzu pied-noir w Sidi Moussa. Ostatnie lata życia spędził w Vézelay, kierowany zainteresowaniem życiem Marii Magdaleny. W pierwszym małżeństwie z Mirande Grimal miał dwoje dzieci, Jean-Louisa i Geneviève. Po rozwodzie, w 1965 roku, poślubił Tatianę Soukoroukoff (zmarła w 2012 roku). Oboje dzieci przeżyły go.