(Marius Constant)

Marius Constant (7 lutego 1925 – 15 maja 2004) był urodzonym w Rumunii francuskim kompozytorem i dyrygentem. Choć w świecie muzyki klasycznej znany jest przede wszystkim z partytur baletowych, jego najbardziej rozpoznawalnym utworem jest ikoniczny motyw gitarowy z amerykańskiego serialu telewizyjnego „Strefa zmierzchu” (The Twilight Zone).

Constant urodził się w Bukareszcie w Rumunii, gdzie studiował grę na fortepianie i kompozycję w Konserwatorium w Bukareszcie, otrzymując w 1944 roku nagrodę imienia George'a Enescu. W 1946 roku przeniósł się do Paryża, studiując w Konserwatorium Paryskim pod kierunkiem Oliviera Messiaena, Tony’ego Aubina, Arthura Honeggera i Nadi Boulanger. Jego kompozycje zostały uhonorowane kilkoma nagrodami. Od 1950 roku coraz bardziej angażował się w muzykę elektroniczną i dołączył do Groupe de Recherche de Musique Concrète Pierre'a Schaeffera.

W latach 1956–1966 Constant dyrygował w Ballets de Paris, kierowanych wówczas przez Rolanda Petita. Z tego okresu pochodzi szereg partytur baletowych napisanych dla Petita i Maurice'a Béjarta, mianowicie: „Haut-voltage” (1956), „Contrepointe” (1958), „Cyrano de Bergerac” (1959), „Éloge de la folie” (1966) oraz „Paradis perdu” (1967). Na festiwal w Aix-en-Provence w 1957 roku napisał koncert fortepianowy, lecz szersze uznanie zyskał dzięki premierze „24 Préludes pour Orchestre” (1958) w wykonaniu orkiestry pod batutą Leonarda Bernsteina. „Turner” (1961) był poematem symfonicznym inspirowanym twórczością angielskiego malarza Williama Turnera.

Pod koniec lat 50. Lud Gluskin z CBS zlecił Constantowi stworzenie szeregu krótkich utworów do biblioteki muzycznej CBS, które mogłyby być wykorzystywane w audycjach radiowych i programach telewizyjnych stacji. Ze względu na niezwykły, niekiedy dysonansowy charakter twórczości Constanta, utwory te rzadko były emitowane lub wykorzystywane. W 1960 roku Gluskin otrzymał zadanie znalezienia nowego motywu do czołówki i napisów końcowych serialu „Strefa zmierzchu”, który wchodził właśnie w drugi sezon, aby zastąpić oryginalny utwór Bernarda Herrmanna. Nowe propozycje Herrmanna, Jerry'ego Goldsmitha, Leitha Stevensa i innych uznano za nieodpowiednie. W akcie desperacji Gluskin zmontował dwa utwory Constanta („Étrange No. 3” – serię powtarzających się czteronutowych fraz na gitarze elektrycznej oraz „Milieu No. 2” – osobliwy wzór nut gitarowych, bębnów bongo, instrumentów dętych blaszanych i fletów). Powstały w ten sposób motyw szybko stał się ikoniczny i jest bez wątpienia najbardziej znanym dziełem Constanta. Sam kompozytor najwyraźniej przez kilka lat nie wiedział, że jego muzyka jest wykorzystywana jako motyw przewodni „Strefy zmierzchu”. Ponieważ utwór był częścią umowy typu „work made for hire” (utwór stworzony na zamówienie) z CBS, Constant nie otrzymywał z tego tytułu żadnych stałych dochodów.

W 1963 roku Constant założył pionierski zespół Ensemble Ars Nova. W 1970 roku objął kierownictwo muzyczne ORTF; od 1973 do 1978 roku dyrygował w Operze Paryskiej, a w 1988 i 1989 roku był profesorem instrumentacji w Konserwatorium Paryskim. Poza tymi funkcjami wykładał na Uniwersytecie Stanforda oraz w Hilversum. Do jego późniejszych baletów należą „Septentrion” (1975), „Nana” (1976) i „L'ange bleu” (1985). Międzynarodowy sukces odniosła „La tragédie de Carmen” (1981) – jego adaptacja opery Bizeta dla reżysera Petera Brooka. ...