(Vladimir Bukovsky)

Władimir Konstantynowicz Bukowski (ros. Влади́мир Константи́нович Буко́вский; 30 grudnia 1942 – 27 października 2019) był urodzonym w Rosji brytyjskim pisarzem i działaczem na rzecz praw człowieka. Od końca lat 50. do połowy lat 70. był prominentną postacią radzieckiego ruchu dysydenckiego, znaną zarówno w kraju, jak i za granicą. W czasach rządów Breżniewa spędził łącznie dwanaście lat w radzieckich szpitalach psychiatrycznych o rygorze więziennym, obozach pracy i więzieniach.

Po wydaleniu z Związku Radzieckiego pod koniec 1976 roku Bukowski pozostał głośnym przeciwnikiem systemu radzieckiego oraz niedoskonałości reżimów, które go zastąpiły w Rosji. Jako aktywista, pisarz i neurofizjolog, został uhonorowany za swój udział w kampanii mającej na celu ujawnienie i powstrzymanie politycznych nadużyć psychiatrii w Związku Radzieckim.

Bukowski był członkiem międzynarodowej rady doradczej Fundacji Pamięci Ofiar Komunizmu (Victims of Communism Memorial Foundation), dyrektorem Funduszu Wdzięczności (założonego w 1998 roku w celu upamiętnienia i wsparcia byłych dysydentów) oraz członkiem Międzynarodowej Rady Fundacji Praw Człowieka z siedzibą w Nowym Jorku. Był również starszym pracownikiem naukowym (Senior Fellow) Instytutu Cato w Waszyngtonie.

W 2001 roku Władimir Bukowski otrzymał Medal Wolności Trumana-Reagana, przyznawany corocznie od 1993 roku przez Fundację Pamięci Ofiar Komunizmu.

W 2015 roku był ścigany w Wielkiej Brytanii pod zarzutem posiadania pornografii dziecięcej, jednak zachorował i zmarł przed rozpoczęciem procesu sądowego.

Władimir Bukowski urodził się z rosyjskich rodziców w mieście Belejbej w Baszkirejskiej Autonomicznej Republice Socjalistycznej Radzieckiej (obecnie Republika Baszkortostanu w Federacji Rosyjskiej), do której jego rodzina została ewakuowana podczas II wojny światowej. Po wojnie on i jego rodzice wrócili do Moskwy, gdzie jego ojciec, Konstantyn (1908–1976), był znanym radzieckim dziennikarzem. W ostatniej klasie szkoły Władimir został wydalony za tworzenie i redagowanie nieautoryzowanego magazynu. Aby spełnić wymogi niezbędne do aplikowania na studia, ukończył edukację średnią w szkołach wieczorowych. Bukowski zapisał się na biologię na Uniwersytecie Moskiewskim, ale został z niego wyrzucony w wieku 19 lat za krytykę Komsomołu, czyli komunistycznej organizacji młodzieżowej.

We wrześniu 1960 roku Bukowski rozpoczął studia biologiczne na Uniwersytecie Moskiewskim. Tam wraz z przyjaciółmi postanowił wskrzesić nieformalne recytacje poezji na Placu Majakowskiego, które rozpoczęły się po odsłonięciu pomnika poety w centrum Moskwy w 1958 roku. Nawiązali kontakt z wcześniejszymi uczestnikami recytacji, takimi jak Władimir Osipow, redaktor „Boomerangu” (1960), oraz Jurij Galanskow, który wydawał „Feniksa” (1961) – dwa przykłady literackiego samizdatu.

To właśnie wtedy 19-letni Bukowski napisał swoje krytyczne uwagi na temat Komsomołu. Później tekst ten otrzymał od KGB tytuł „Tezy o upadku Komsomołu”. Bukowski przedstawił ZSRR jako „społeczeństwo nielegalne”, mierzące się z ostrym kryzysem ideologicznym. Twierdził, że Komsomoł jest „umierający”, gdyż utracił autorytet zarówno moralny, jak i duchowy, i wezwał do jego demokratyzacji. Ten tekst, a także jego inne działania, przyciągnęły uwagę władz. Został przesłuchany dwukrotnie, zanim jesienią 1961 roku wyrzucono go z uniwersytetu. ...

Źródło: Artykuł „Vladimir Bukovsky” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.