(Akira Iwasaki)

Akira Iwasaki (岩崎昶, Iwasaki Akira) (18 listopada 1903 – 16 września 1981) był wybitnym lewicowym japońskim krytykiem filmowym, historykiem i producentem. Urodził się w Tokio, a zainteresowanie kinem pojawiło się u niego jeszcze w czasach studiów na Uniwersytecie Tokijskim. Na wczesnym etapie swojej działalności przyczynił się do wprowadzenia do Japonii niemieckiego filmu eksperymentalnego i odegrał kluczową rolę w zorganizowaniu w Tokio pokazów arcydzieła Teinosuke Kinugasy pt. „Strona szaleństwa”. Później zaangażował się w politykę marksistowską i zbudował karierę opartą na promowaniu progresywnego kina i krytyki. W ciągu swojej działalności napisał lub zredagował ponad trzydzieści książek z zakresu krytyki, historii, teorii filmu oraz biografii. Zajmował się również produkcją filmową; od końca lat 20. był kluczowym członkiem Proletariackiej Ligi Filmowej Japonii (Prokino), gdzie wraz z Genjū Sasą pełnił funkcję nie tylko teoretycznego mózgu ruchu, ale także twórcy filmów. Gdy Prokino zostało de facto zlikwidowane przez represje policyjne na mocy ustawy o zachowaniu pokoju, Iwasaki kontynuował działalność krytyczną, angażując się w Yuibutsuron Kenkyūkai wraz z takimi myślicielami jak Jun Tosaka. Ostatecznie został aresztowany w 1940 roku, częściowo za sprzeciw wobec ustawy filmowej, która zwiększała kontrolę rządu nad przemysłem kinematograficznym. Był jedynym krytykiem filmowym aresztowanym przez policję ideologiczną podczas wojny. Po zwolnieniu z więzienia, dzięki pomocy Kan'ichi Negishiego, przez pewien czas pracował w tokijskim biurze Stowarzyszenia Filmowego Manczukuo.