Rykard Kelli (Richard Kelly)

James Richard Kelly (ur. 1975) jest amerykańskim scenarzystą i reżyserem, najbardziej znanym z pełnometrażowego debiutu, kultowego klasyka science-fiction „Donnie Darko” (2001).

Kelly urodził się w Newport News w stanie Wirginia jako syn Lane i Ennisa Kelly. Otrzymał stypendium na University of Southern California, gdzie studiował w USC School of Cinema-Television. Przed ukończeniem studiów w 1997 roku zrealizował na USC dwa filmy krótkometrażowe: „The Goodbye Place” oraz „Visceral Matter”.

„Donnie Darko” był jego pierwszym pełnometrażowym filmem; otrzymał 21 nominacjami do nagród, z czego 11 zdobył, w tym nominację do nagrody Saturn. Później film zajął drugie miejsce na liście 50 najlepszych niezależnych filmów wszech czasów magazynu „Empire”, ustępując jedynie „Wściekłym psom” Quentina Tarantino.

Kelly napisał scenariusz do biograficznego thrillera kryminalnego „Domino” (2005) w reżyserii Tony’ego Scotta, a następnie napisał i wyreżyserował postmodernistyczną satyrę z Los Angeles „Southland Tales” (2006) oraz science-fiction z elementami tajemnicy „The Box” (2009), inspirowane odcinkiem „Przycisk, przycisk” z serialu „Strefa zmierzchu”. Choć jego trzy filmy znacznie różnią się pod względem miejsca akcji i bohaterów, łączy je wspólna tematyka podróży w czasie, egzystencjalizmu i duchowości.

Specyficzna wrażliwość filmowa Kelly'ego wywodzi się z seansu „Brazil” (1985) Terry'ego Giliama, o czym opowiedział Robertowi K. Elderowi w wywiadzie do książki „The Film That Changed My Life” (2011).

Słabe wyniki komercyjne filmów Kelly'ego utrudniły mu pozyskanie finansowania na kolejne projekty, przez co od 2009 roku nie wyreżyserował żadnego filmu. W 2016 roku filmowiec Kevin Smith powiedział o Kellym: „Jest niesamowicie kreatywny i nie różni się wiele od Christophera Nolana. Jednak Nolan trafił do systemu Warner Bros., gdzie otrzymał specjalne traktowanie i ogromne fundusze na tworzenie wielkich filmów artystycznych, takich jak „Incepcja”. Richard może być jednym z naszych największych filmowców. Już nim jest, tylko wiele osób tego nie dostrzega. To wciąż dzieciak i ktoś musi go „nolanować””.