(Giorgio Strehler)

Giorgio Strehler (14 sierpnia 1921 – 25 grudnia 1997) był włoskim reżyserem teatralnym, praktykiem teatru, aktorem i politykiem.

Za życia był jedną z najważniejszych postaci włoskiego teatru; Mel Gussow określił go mianem „wielkiego mistrza włoskiego teatru” oraz „jednego z najodważniejszych i najbardziej innowacyjnych reżyserów na świecie”. Był współzałożycielem pierwszej i najważniejszej w Italii sceny repertuarowej – Piccolo Teatro w Mediolanie – oraz Unii Teatrów Europy.

Jako socjalista Strehler sprawował mandat członka Parlamentu Europejskiego w latach 1984–1989, reprezentując północno-zachodnie Włochy. Później zmienił partię na Lewicę Niezależną, z której ramienia w latach 1987–1992 pełnił funkcję senatora reprezentującego Lombardię.

Strehler urodził się w Barcoli w Trieście. Jego ojciec, Bruno Strehler, pochodził z Triestu, a jego korzenie sięgały Wiednia; zmarł, gdy Giorgio miał zaledwie trzy lata. Rolę ojca przejął następnie dziadek ze strony matki, Olimpio Lovrich. Olimpio był jednym z najwybitniejszych rożkowiczów swoich czasów oraz impresariem Teatro Comunale Giuseppe Verdi, opery w Trieście. Gdy Giorgio miał siedem lat, dziadek zmarł, a on wraz z matką i babcią przeprowadził się do Mediolanu.

W dzieciństwie teatr nie robił na Giorgio wrażenia. Uważał go za „sztuczny” i twierdził, że nie posiada on takiej mocy wzbudzania emocji jak film. Jego zdanie zmieniło się pewnej gorącej letniej nocy, gdy był w drodze do kina. Zauważył ogłoszenie o klimatyzacji wywieszone przez Teatr Odeon. Wszedł do środka, by uciec przed upałem, i trafił na spektakl „Jednego z ostatnich wieczorów karnawału” Carlo Goldoniego w wykonaniu trupy z Wenecji. Przez kolejne kilka dni przychodził każdego wieczoru, by oglądać kolejne sztuki Goldoniego. Zainspirowany teatrem, złożył aplikację i został przyjęty do szkoły teatralnej Accademia dei Filodrammatici.

Podczas wojny udał się na wygnanie do Szwajcarii. W genewskiej Compagnie des Masques wyreżyserował światową premierę „Kaliguli” Alberta Camusa. Po wojnie został krytykiem teatralnym dziennika Milano Sera, jednak tworzenie teatru było dla niego ważniejsze niż pisanie o nim. To właśnie w tym czasie wraz z Paolo Grassim założył Piccolo Teatro di Milano. Teatr otwarto 17 maja 1947 roku w sali kina Broletto spektaklem „Na dnie” Maksima Gorkiego. Kilka dni później wystawili zapomnianą commedia dell'arte Carlo Goldoniego „Sługa dwóch panów”, która stała się najdłużej wystawianą sztuką w historii włoskiego teatru. W tym samym roku wyreżyserował w La Scali „La Traviatę” Giuseppe Verdiego – była to pierwsza z wielu jego produkcji operowych.

Giorgio Strehler skupiał się na teatrze istotnym kulturowo. Nie chciał „składać abstrakcyjnego hołdu kulturze” ani „oferować zwykłej rozrywki... pasywnej kontemplacji”. Zamiast tego, zarówno Giorgio, jak i Paolo uznali, że teatr jest „miejscem, w którym ludzie gromadzą się, by usłyszeć tezy, które mogą zaakceptować lub odrzucić”. ...