(René Depestre)

René Depestre (ur. 29 sierpnia 1926 r. w Jacmel na Haiti) jest haitańskim poetą i byłym działaczem komunistycznym. Uznaje się go za jedną z najwybitniejszych postaci literatury Haiti. Przez wiele lat żył na Kubie jako wygnaniec z reżimu Duvaliera i był współzałożycielem wydawnictwa Casa de las Américas. Najbardziej znany jest ze swojej twórczości poetyckiej.

Edukację podstawową odebrał u Braci Bretion z Kongregacji Chrześcijańskiej. Po śmierci ojca w 1936 roku René Depestre opuścił matkę, braci i siostry, by zamieszkać z babcią ze strony matki. W latach 1940–1944 ukończył szkołę średnią w kolegium Pétion w Port-au-Prince. Miejsce jego urodzenia często powraca w jego poezji i powieściach, w szczególności w „Hadriana in All My Dreams” (1988).

Jego pierwszy tom poezji, „Étincelles” (Iskry), ukazał się w 1945 roku z przedmową Edrisa Saint-Amanda. W chwili publikacji dzieła autor miał zaledwie dziewiętnaście lat. Wiersze te były pod wpływem realizmu cudownego Alejo Carpentiera, który w 1942 roku planował w Haiti konferencję na ten temat. Depestre wraz z trójką przyjaciół – Bakerem, Alexisem i Géraldem Bloncourtem – założył tygodnik „The Hive” (Ul) w latach 1945–46. „Chciano pomóc Haitańczykom uświadomić sobie ich zdolność do odnowienia historycznych fundamentów swojej tożsamości” (cytat z „Le métier à métisser”). Ówczesny rząd Haiti skonfiskował wydanie z 1945 roku, opublikowane ku czci André Bretona, co doprowadziło do powstania w 1946 roku. Depestre spotykał się ze wszystkimi swoimi haitańskimi intelektualnymi współczesnymi, w tym z Jeanem Price-Marsem, Léone Laleau i René Bélance’em, który napisał przedmowę do jego drugiego zbioru, „Gerbe de sang”, w 1946 roku. Kontaktował się również z intelektualistami z zagranicy. Brał udział i kierował rewolucyjnymi ruchami studenckimi w styczniu 1946 roku, które doprowadziły do obalenia prezydenta Élie Lescota. Armia bardzo szybko przejęła władzę, a Depestre został aresztowany i uwięziony, zanim został wygnany z kraju. W latach 1946–1950 studiował literaturę i nauki polityczne na Sorbonie. W Paryżu poznał francuskich poetów surrealistów, a także zagranicznych artystów i intelektualistów nurtu négritude, którzy skupiali się wokół Alioune Diopa i czasopisma „Présence Africaine”.

Depestre brał aktywny udział w ruchach dekolonizacyjnych we Francji, za co został wydalony z terytorium tego kraju. Wyjechał do Pragi, skąd został usunięty w 1952 roku. Na zaproszenie pisarza Nicolása Guilléna udał się na Kubę, gdzie ponownie został zatrzymany i wydalony przez rząd Fulgencio Batisty. Odmówiono mu wjazdu do Francji i Włoch. Wyjechał do Austrii, a następnie do Chile, Argentyny i Brazylii. W Chile pozostał na tyle długo, by wraz z Pablo Nerudą i Jorge Amado zorganizować Kontynentalny Kongres Kultury. ...

Źródło: Artykuł „René Depestre” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.