Louis Malle (Louis Malle)

Louis Marie Malle (30 października 1932 – 23 listopada 1995) był francuskim reżyserem filmowym, scenarzystą i producentem. Jego film „Świat ciszy” zdobył Złotą Palmę w 1956 roku oraz Oscara dla najlepszego filmu dokumentalnego w 1957 roku, choć podczas ceremonii nie wymieniono go z nazwiska, a nagrodę odebrał współreżyser filmu, Jacques Cousteau. W późniejszym etapie kariery był wielokrotnie nominowany do Oscarów. Malle jest również jednym z niewielu reżyserów, którzy zdobyli Złotego Lwa więcej niż raz.

Malle pracował zarówno w kinie francuskim, jak i w Hollywood, tworząc filmy w języku francuskim i angielskim. Do jego najsłynniejszych dzieł należą kryminał „Winda na szafot” (1958), dramat o II wojnie światowej „Lacombe, Lucien” (1974), romantyczny kryminał „Atlantic City” (1980), komediodramat „Kolacja z Andre” (1981) oraz film autobiograficzny „Do widzenia dzieci” (1987).

Malle urodził się w Thumeries w departamencie Nord we Francji, w zamożnej rodzinie przemysłowców. Początkowo studiował nauki polityczne w Sciences Po, po czym zmienił kierunek na filmoznawstwo w IDHEC.

Asystował Robertowi Bressonowi przy filmie „Ucieczka” (1956), zanim nakręcił swój pierwszy pełnometrażowy obraz „Winda na szafot” (1958) – napięty thriller z oryginalną muzyką Milesa Davisa, który uczynił międzynarodową gwiazdą Jeanne Moreau, będącą wówczas czołową aktorką teatralną Comédie-Française. Malle miał wówczas 24 lata.

Film Malle’a „Kochankowie” (1958), w którym również wystąpiła Moreau, wywołał ogromne kontrowersje ze względu na treści seksualne, co doprowadziło do przełomowego procesu przed Sądem Najwyższym USA dotyczącego prawnej definicji obsceniczności. Malle jest czasem kojarzony z nurtem nowej fali (nouvelle vague). Choć jego twórczość nie wpisuje się bezpośrednio w teorie autorskie stosowane wobec dzieł Godarda, Truffauta, Chabrola czy Rohmera, a on sam nie miał żadnego związku z pismem „Cahiers du cinéma”, jego filmy wykazują wiele cech tego nurtu, takich jak wykorzystanie naturalnego światła i kręcenie w plenerach. Jego film „Zazie w metrze” (1960), adaptacja powieści Raymonda Queneau, zainspirował Truffauta do napisania pełnego entuzjazmu listu do Malle’a.

W 1968 roku Malle odwiedził Indie, gdzie stworzył siedmioczęściowy serial dokumentalny „Widmowe Indie” (1969), który został wyświetlony w kinach. Skupiając się na autentycznych Indiach, ich rytuałach i świętach, Malle popadł w konflikt z rządem Indii. Władze nie zaakceptowały jego przedstawienia kraju jako zafascynowanego epoką przednowoczesną i w konsekwencji zakazały BBC filmowania w Indiach przez kilka lat. Malle twierdził później, że dokument o Indiach był jego ulubionym filmem.

W późniejszym okresie Malle przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, gdzie kontynuował pracę reżyserską. Podobnie jak jego wcześniejsze filmy, takie jak „Kochankowie”, pomogły spopularyzować kino francuskie w USA, tak „Kolacja z Andre” stała się jednym z czołowych dzieł zapowiadających rozkwit amerykańskiego kina niezależnego w latach 80.