(Stipe Mesić)

Stjepan „Stipe” Mesić (wym. [stjêpan stǐːpe měːsit͡ɕ]; ur. 24 grudnia 1934) jest chorwackim prawnikiem i politykiem, który sprawował urząd prezydenta Chorwacji w latach 2000–2010. Przed odbyciem dwóch pięcioletnich kadencji na stanowisku prezydenta był premierem SR Chorwacji (1990) po pierwszych wyborach wielopartyjnych, ostatnim przewodniczącym Prezydium Jugosławii (1991) i w konsekwencji sekretarzem generalnym Ruchu Państw Niezaangażowanych (1991), a także marszałkiem Parlamentu Chorwacji (1992–1994) oraz burmistrzem swojego rodzinnego miasta Orahovica.

Mesić był posłem do Parlamentu Chorwacji w latach 60., a następnie pozostawał poza polityką aż do 1990 roku, kiedy wstąpił do Chorwackiej Unii Demokratycznej (HDZ) i po zwycięstwie tej partii w wyborach został mianowany Przewodniczącym Rady Wykonawczej (premierem) Socjalistycznej Republiki Chorwacji (będącej wówczas jeszcze republiką związkową SFR Jugosławii). Jego gabinet, mimo sprawowania urzędu przed uzyskaniem przez Chorwację niepodległości, jest uznawany przez rząd Chorwacji za pierwszy rząd obecnej republiki chorwackiej. Później zrezygnował ze swojego stanowiska i został mianowany przedstawicielem Socjalistycznej Republiki Chorwacji w federalnym prezydium Jugosławii, gdzie pełnił funkcję wiceprezydenta, a w 1991 roku został ostatnim prezydentem Jugosławii przed jej rozpadem.

Po rozpadzie Jugosławii i uzyskaniu niepodległości przez Chorwację, Mesić pełnił funkcję marszałka Parlamentu Chorwacji od 1992 do 1994 roku, kiedy opuścił HDZ. Wraz z kilkoma innymi parlamentarzystami założył nową partię o nazwie Chorwaccy Demokraci Niezależni (HND). W 1997 roku większość członków HND, w tym Mesić, połączyła się z Chorwacką Partią Ludową (HNS).

Po śmierci Franjo Tuđmana w grudniu 1999 roku, Mesić wygrał wybory w lutym 2000 roku, zostając kolejnym prezydentem Chorwacji. Był ostatnim chorwackim prezydentem sprawującym urząd w ramach silnego systemu semiprezydenckiego, w którym prezydent był najpotężniejszym urzędnikiem w strukturze rządowej i mógł mianować oraz odwoływać premiera oraz jego gabinet. System ten został zniesiony na rzecz niepełnego systemu parlamentarnego, który zachował bezpośrednie wybory prezydenta, ale znacznie ograniczył jego uprawnienia na rzecz wzmocnienia urzędu premiera. W styczniu 2005 roku został wybrany na drugą pięcioletnią kadencję. Przez obie kadencje Mesić niezmiennie zajmował pierwsze miejsce w sondażach na najpopularniejszego polityka w Chorwacji.

Opis powyższy pochodzi z artykułu Stjepan Mesić w Wikipedii, na licencji CC-BY-SA, pełna lista autorów dostępna w Wikipedii.