(Héctor Ríos)

Héctor Ríos był jednym z najważniejszych nazwisk w historii chilijskiego kina.

Héctor Ríos zapisał się w pamięci dzięki swojej przełomowej pracy jako operator obrazu w takich wielkich filmach jak „Szakal z Nahueltoro” (El Chacal de Nahueltoro), „Świadkowie” (Los Testigos) i „Granica” (La Frontera). W filmach tych jego praca za obiektywem miała fundamentalne znaczenie dla uznanych efektów końcowych.

Ponadto, we współpracy z Pedro Chaskelem, wyreżyserował trzy ważne filmy dokumentalne: „Tutaj mieszkali” (Aquí vivieron, 1964), „Zwyciężymy” (Venceremos, 1970) oraz „Między chęcią a niechęcią” (Entre ponerle y no ponerle, 1971), a także krótkometrażowy film z ilustracjami pt. „Dawno, dawno temu” (Érase una vez, 1965). Wszystkie one były dziełami nacechowanymi głębokim przekonaniem, że kino powinno być sztuką odzwierciedlającą niesprawiedliwości społeczne z pełną świadomością i dążeniem do przemian.

Urodzony w porcie San Antonio 23 listopada 1927 roku, Héctor Ríos studiował elektronikę na Universidad Técnica del Estado w latach 50. Niezadowolony z obranej drogi, niemal spontanicznie zwrócił się ku fotografii i oświetleniu, uzyskując stypendium, które pozwoliło mu wyjechać do Włoch i dostać się do prestiżowego Centro Sperimentale di Cinematografia w Rzymie, gdzie wrzało od wpływowego włoskiego neorealizmu. Z takim wykształceniem i bogatym doświadczeniem wrócił do kraju, aby dołączyć do rodzącego się ruchu dokumentalnego, który na początku lat 60. wstrząsał światem kinematografii. W 1964 roku trafił na wydział filmowy Universidad de Chile, gdzie reżyserował kilka dokumentów, zanim w 1968 roku stworzył dzieło, które przyniosło mu sławę: zdjęcia do filmu „Szakal z Nahueltoro”.

Po dalszej pracy nad różnymi dokumentami tamtego okresu oraz filmami fabularnymi z takimi reżyserami jak Charles Elsseser („Świadkowie”) i Raúl Ruiz („Kolonia karna”), zamach stanu z 1973 roku zmusił go do emigracji. Najpierw udał się do Peru, gdzie nakręcił „Głównego wroga” (El enemigo principal) z Jorge Sanjinésem, wybitnym boliwijskim filmowcem i jednym z największych twórców na kontynencie. Później przez dekadę mieszkał w Wenezueli, gdzie prowadził szeroką działalność zawodową w filmach pełnometrażowych i krótkometrażowych, a także pracował jako nauczyciel. To tam opublikował swoją jedyną książkę, „Técnica fotográfica en el cine” (Technika fotograficzna w kinie).

Po powrocie do Chile ponownie pojawił się na pierwszym planie dzięki zdjęciom do „Granicy” – debiutu Ricardo Larraína, w którym zaprezentował pełne mistrzostwo w operowaniu kolorem. Ponownie współpracował z Raúlem Ruizem w filmie „Piekło” (El Infierno) i wyreżyserował dwa nowe dokumenty: jeden poświęcony jego przyjacielowi, zmarłemu aktorowi Pepe Duvauchelle, a drugi podziwianemu pisarzowi Francisco Coloane.

W latach 90. podjął w ojczyźnie pracę dydaktyczną, którą wcześniej dzielił między Peru, Kubę i Kolumbię. Jego warsztaty szybko stały się punktem odniesienia dla młodych ludzi zainteresowanych fotografią. W 2007 roku został uhonorowany Nagrodą Pedro Sienny za całokształt twórczości.

W 2008 roku wyruszył w długą i męczącą podróż po Europie, aby nakręcić serię czterech odcinków telewizyjnych poświęconych twórczości Leonarda, pod kierownictwem Vittorio di Girolamo. W styczniu 2011 roku premierę miał „Ríos de luz” – krótkometrażowy film dokumentalny poświęcony jego pracy, zrealizowany przez reżyserkę Magali Meneses.

Ostatnie lata poświęcił nauczaniu w regionie Valparaíso, gdzie zamieszkał i gdzie zmarł rankiem 15 marca 2017 roku w swoim domu w Viña del Mar.