(Cathy Berberian)

Catherine Anahid Berberian (4 lipca 1925 – 6 marca 1983) była amerykańską mezzosopranistką i kompozytorką mieszkającą we Włoszech. Ściśle współpracowała z wieloma współczesnymi kompozytorami awangardowymi, w tym z Luciano Berio, Bruno Maderną, Johnem Cage'em, Henri Pousseurem, Sylvano Bussottim, Dariusem Milhaudem, Romanem Haubenstock-Ramati oraz Igorem Strawińskim. Interpretowała również dzieła Claudio Monteverdiego, Heitora Villa-Lobosa, Kurta Weilla, Philippa zu Eulenburga i innych. Jako kuratorka recitali prezentowała w kontekście klasycznym różnorodne gatunki wokalne, w tym aranżacje utworów The Beatles autorstwa Louisa Andriessena, a także pieśni ludowe z wielu krajów i kultur. Jako kompozytorka napisała „Stripsody” (1966), w której wykorzystała swoją technikę wokalną do naśladowania dźwięków z komiksów (onomatopeje), oraz „Morsicat(h)y” (1969), kompozycję na instrument klawiszowy (wykonywaną tylko prawą ręką), opartą na kodzie Morse'a.

Cathy Berberian urodziła się w Attleboro w stanie Massachusetts w rodzinie pochodzenia ormiańskiego; jej rodzice to Yervant i Louise Berberian. Jako starsza z dwójki dzieci spędziła pierwsze 12 lat życia w Attleboro, po czym w 1937 roku rodzina przeprowadziła się do Nowego Jorku, gdzie ukończyła Julia Richman High School for Girls na Manhattanie. Od wczesnych lat interesowała się ormiańską muzyką ludową i tańcem, a także tradycyjną operą. Jeszcze w szkole średniej była dyrektorką i solistką ormiańskiej grupy folklorystycznej w Nowym Jorku. Przez pewien czas studiowała na New York University, lecz zrezygnowała z tych studiów na rzecz wieczornych zajęć z teatru i muzyki na Columbia University, pracując w ciągu dnia, aby sfinansować naukę. W 1948 roku wyjechała do Paryża studiować muzykę u Maryi Freund, a w 1949 roku udała się do Mediolanu, aby uczyć się śpiewu w Konserwatorium Mediolańskim pod kierunkiem Giorginy del Vigo. W 1950 roku otrzymała stypendium Fulbrighta na kontynuowanie tam studiów. Choć na początku lat 50. występowała w kilku produkcjach studenckich, audycjach radiowych i nieformalnych koncertach, swój oficjalny debiut miała w 1957 roku podczas Incontri Musicali – festiwalu muzyki współczesnej w Neapolu. W następnym roku wykonanie „Arii z Fontana Mix” Johna Cage'a podczas światowej premiery ugruntowało jej pozycję jako jednej z najważniejszych interpretatorek współczesnej muzyki wokalnej. Debiut w Ameryce miała w 1960 roku na Festiwalu Muzycznym w Tanglewood, gdzie zaprezentowała premierę utworu „Circles” włoskiego kompozytora Luciano Berio.

W latach 1950–1964 Berberian była mężatką z Luciano Berio, którego poznała podczas studiów w Konserwatorium Mediolańskim. Mieli córkę, Cristinę Berio, urodzoną w 1953 roku. Berberian stała się muzą i współpracowniczką Berio zarówno w czasie małżeństwa, jak i po jego zakończeniu. Napisał dla niej „Thema (Omaggio a Joyce)” (1958), „Circles” (1960), „Visage” (1961), „Folk Songs” (1964–73), „Sequenza III” (1965) oraz „Recital I (for Cathy)” (1972). ...