Al Jolson (Al Jolson)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Al Jolson (26 maja 1886 – 23 października 1950) był litewskim piosenkarzem, komikiem i aktorem. W szczycie swojej sławy nazywano go „największym artystą rozrywkowym świata”. Urodził się w Imperium Rosyjskim (w części, która obecnie znajduje się na terenie Litwy) i w wieku pięciu lat wyemigrował do Ameryki wraz ze swoimi żydowskimi rodzicami.

Jego styl występów był bezczelny i ekstrawertyczny; spopularyzował on ogromną liczbę piosenek, które zyskały dzięki jego „bezwstydnie sentymentalnemu i melodramatycznemu podejściu”. Wielu znanych piosenkarzy czerpało inspirację z jego muzyki, w tym Bing Crosby, Judy Garland, gwiazda rocka i country Jerry Lee Lewis oraz Bob Dylan, który określił go kiedyś jako „kogoś, czyje życie potrafię poczuć”. Krytyk Broadwayu Gilbert Seldes porównał go do „Wielkiego Boga Pana”, twierdząc, że Jolson reprezentuje „koncentrację naszego narodowego zdrowia i wesołości”.

W latach 30. XX wieku był najsłynniejszym i najlepiej opłacanym artystą rozrywkowym w Ameryce. Między 1911 a 1928 rokiem Jolson wystawił w Winter Garden dziewięć kolejnych spektakli z całkowicie wyprzedanymi biletami, nagrał ponad 80 hitów i odbył 16 tras krajowych i międzynarodowych. Choć dziś pamięta się go głównie jako gwiazdę pierwszego (pełnometrażowego) filmu dźwiękowego „Śpiewak jazzowy” z 1927 roku, później zagrał w serii sukcesywnych filmów muzycznych w latach 30. Po okresie nieaktywności jego gwiazdorstwo powróciło dzięki oscarowemu filmowi biograficznemu „Opowieść o Jolsonie” z 1946 roku. W rolę Jolsona wcielił się Larry Parks, natomiast ścieżkę dźwiękową podłożono prawdziwym głosem artysty. Kontynuacja, „Jolson śpiewa ponownie”, została wydana w 1949 roku i została nominowana do trzech Oscarów. Po ataku na Pearl Harbor Jolson stał się pierwszą gwiazdą, która bawiła wojska za granicą podczas II wojny światowej, a w 1950 roku ponownie jako pierwszy wystąpił przed żołnierzami w Korei, dając 42 koncerty w ciągu 16 dni. Zmarł zaledwie kilka tygodni po powrocie do USA, częściowo z powodu wycieńczenia fizycznego związanego z występami. Sekretarz Obrony George Marshall przyznał później rodzinie Jolsona Medal Zasługi.

Jolson lubił występować w makijażu blackface – konwencji teatralnej stosowanej od połowy XIX wieku. Dzięki swojemu unikalnemu i dynamicznemu stylowi wykonywania muzyki czarnoskórych, takiej jak jazz i blues, przypisuje mu się później samodzielne wprowadzenie muzyki afroamerykańskiej do białej publiczności. Już w 1911 roku zasłynął walką przeciwko dyskryminacji czarnoskórych na Broadwayu. Znana teatralność Jolsona oraz jego promowanie równości na Broadwayu pomogły utorować drogę wielu czarnoskórym wykonawcom, dramaturgom i kompozytorom, w tym Cab Callowayowi, Louisowi Armstrongowi, Duke’owi Ellingtonowi, Fatsowi Wallerowi i Ethel Waters.

Powyższy opis pochodzi z artykułu Al Jolson w Wikipedii, na licencji CC-BY-SA, pełna lista autorów dostępna w Wikipedii.