(Friedrich Gulda)

Friedrich Gulda (16 maja 1930 – 27 stycznia 2000) był austriackim pianistą i kompozytorem, który tworzył zarówno w obszarze muzyki klasycznej, jak i jazzu.

Urodzony w Wiedniu jako syn nauczyciela, Gulda zaczął naukę gry na pianinie w wieku 7 lat u Felixa Pazofsky'ego w Wiener Volkskonservatorium. W 1942 roku dostał się do Akademii Muzycznej w Wiedniu, gdzie studiował grę na pianinie oraz teorię muzyki pod kierunkiem Bruno Seidlhofera i Josepha Marxa.

Podczas II wojny światowej, będąc nastolatkami, Gulda i jego przyjaciel Joe Zawinul wykonywali zakazaną muzykę, w tym jazz, wbrew rządowemu zakazowi grania takich utworów.

W 1946 roku Gulda zdobył pierwszą nagrodę w Międzynarodowym Konkursie Muzycznym w Genewie. Początkowo jury preferowało belgijskiego pianistę Lode'a Backxa, lecz w ostatecznym głosowaniu zwycięzcą okazał się Gulda. Jedna z jurorek, Eileen Joyce, która popierała Backxa, opuściła salę w gniewie, twierdząc, że pozostali sędziowie ulegli niesprawiedliwym wpływom zwolenników Guldy. Po tym sukcesie Gulda zaczął koncertować na całym świecie. W 1950 roku zadebiutował w Carnegie Hall. Wraz z Jörgiem Demusem i Paulem Badura-Skodą stworzył zespół znany jako „wiedeńska trojka”.

Choć najbardziej zasłynął z interpretacji dzieł Mozarta i Beethovena, Gulda wykonywał również utwory J. S. Bacha (często na klawikordzie), Schuberta, Chopina, Schumanna, Debussy'ego i Ravela. Jego nagrania „Das wohltemperierte Klavier” Bacha są wysoko cenione, jednak Gulda wykonywał niewiele innych utworów tego kompozytora, a jeszcze mniej nagrał. Późniejsza współpraca Guldy z firmami, których techniki nagrywania były prymitywne w porównaniu z metodami stosowanymi przez bardziej wyrafinowanych konkurentów, bardzo źle wpłynęła na jego późniejszy odbiór. Odzyskane taśmy z sonat Mozarta wydane przez DG cechują się niską jakością techniczną; podobnie sprawa wygląda z Preludiami Debussy'ego oraz nagraniami Bacha z końca lat 60. i początku lat 70. Pod koniec lat 60. Gulda nagrał komplet sonat Beethovena. Przez całe życie wykonywał utwory klasyczne, komponując kadencje do dwóch koncertów Mozarta, które nagrał w słynnym duecie ze swoim byłym uczniem, Claudio Abbado, choć zdarzało mu się również samemu dyrygować z poziomu klawiatury. Charakterystyczną cechą jego nagrań Mozarta były własne improwizacje.

W 1999 roku wytwórnia Phillips Records uwzględniła Guldę w box secie CD „Great Pianists of the 20th Century”. Wśród jego uczniów pianistycznych była Martha Argerich, która nazwała go „najważniejszą osobą, która na nią wpłynęła”, oraz dyrygent Claudio Abbado. ...

Źródło: Artykuł „Friedrich Gulda” z angielskiej Wikipedii, licencja CC-BY-SA 3.0.