Anna May Wong (Anna May Wong)

Wong Liu Tsong (3 stycznia 1905 – 3 lutego 1961), znana jako Anna May Wong, była amerykańską aktorką, której długoletnia kariera obejmowała zarówno filmy nieme, jak i dźwiękowe, telewizję, scenę oraz radio. Oprócz uznania za pierwszą chińsko-amerykańską gwiazdę filmową, a także pierwszą Azjatkę-Amerykankę, która stała się gwiazdą międzynarodową, była również uważana za cenioną ikonę mody, będąc jedną z pierwszych gwiazd, które pokochały styl flapperki.

Urodzona w pobliżu dzielnicy Chinatown w Los Angeles, córka chińsko-amerykańskich rodziców drugiego pokolenia, Wong od najmłodszych lat była zafascynowana filmami i zrezygnowała z edukacji, aby skupić się na rozpoczęciu kariery aktorskiej. Po otrzymaniu ról epizodycznych w filmach niemych, zagrała swoją pierwszą główną rolę w filmie "Ofiara morza" (1922), jednym z pierwszych filmów zrealizowanych w kolorze. Jej rola w filmie "Złodziej z Bagdadu" (1924) Douglasa Fairbanksa pomogła jej osiągnąć międzynarodową sławę. Znużona oferowaniem stereotypowych ról drugoplanowych, pod koniec lat 20. XX wieku wyjechała z Hollywood do Europy, gdzie wystąpiła w kilku sztukach u boku takich sław jak Laurence Olivier. Jej ostatni film niemy, zrealizowany w Wielkiej Brytanii, nosił tytuł "Piccadilly" (1929) i spotkał się z szerokim uznaniem. Jej pierwszy film dźwiękowy, "Płomień miłości" (1930), został nagrany w trzech językach: angielskim, francuskim i niemieckim. Pierwszą połowę lat 30. spędziła podróżując między Stanami Zjednoczonymi a Europą w celach filmowych i teatralnych. Wong wystąpiła w filmach wczesnej ery dźwiękowej, takich jak "Córka smoka" (1931) i "Córka Szanghaju" (1937), a także u boku Marlene Dietrich w filmie "Shanghai Express" (1932) Josefa von Sternberga. Filmy te przyniosły jej coraz większą sławę, którą wykorzystywała do wyrażania swoich stanowczych poglądów politycznych. Chociaż opowiadała się za sprawami chińsko-amerykańskimi i krytykowała stereotypowe role, w których grała, chińska prasa i krytycy nadal postrzegali ją jako hańbę dla kraju. Po doświadczeniu największego rozczarowania w swojej karierze, gdy Metro-Goldwyn-Mayer odmówiło rozważenia jej do głównej roli chińskiej w filmie "Ziemia" (1937), wybierając zamiast niej białą niemiecką aktorkę w roli żółtej, Wong spędziła rok podróżując po Chinach, odwiedzając rodzinną wieś przodków i studiując chińską kulturę. Po powrocie do Hollywood zagrała w kilku filmach klasy B, które przedstawiały Chińczyków-Amerykanów w pozytywnym świetle pod koniec lat 30.

Wraz z nadejściem II wojny światowej, skupiła się mniej na karierze filmowej i postanowiła poświęcić swój czas i pieniądze na pomoc Chińczykom w walce z japońską inwazją. Powróciła na szklany ekran w latach 50. XX wieku, występując w kilku programach telewizyjnych, a następnie stworzyła własny serial kryminalny "Galeria Madame Liu-Tsong" (1951), pierwszy amerykański serial telewizyjny z Azjatką-Amerykanką w roli głównej. Miała powrócić do filmu w filmie "Flower Drum Song" (1961), ale zmarła na atak serca.

Przez dziesięciolecia po jej śmierci, Wong była kojarzona głównie ze stereotypowych ról, w których grała, choć krytycy zaczęli na nowo oceniać jej życie i karierę. W 2022 roku Wong została pierwszą Azjatką-Amerykanką, która została przedstawiona na amerykańskich monetach, kiedy do obiegu weszły ćwiartki z jej wizerunkiem. W 2023 roku Mattel wydał lalkę Barbie wzorowaną na Wong z okazji Miesiąca Dziedzictwa Azjatów Amerykańskich i mieszkańców Pacyfiku.