(Antonis Samarakis)

Antonis Samarakis (gr. Αντώνης Σαμαράκης; 16 sierpnia 1919 – 8 sierpnia 2003) był greckim pisarzem pokolenia powojennego, którego twórczość zgłębia tematy humanizmu, zagrożeń płynących z totalitaryzmu oraz aspektów alienacji społecznej. Jest uważany za jednego z najbardziej płodnych greckich autorów i drugiego pod względem liczby przekładów, po Nikosie Kazandzakisie. Antonis Samarakis urodził się w Atenach w 1919 roku. Po ukończeniu gimnazjum Varvakeio studiował prawo na Uniwersytecie Ateńskim. Podczas nazistowskiej okupacji uczestniczył w greckim ruchu oporu, wstępując do Narodowej Solidarności, prekursor organizacji głównego lewicowego ruchu oporu – Narodowego Frontu Wyzwolenia. W 1944 roku został aresztowany przez nazistów i skazany na śmierć, lecz zdołał uciec. W 1963 roku poślubił Eleni Kourebana. Samarakis pracował jako ekspert Międzynarodowej Organizacji Pracy przy ONZ w wielu krajach, zajmując się kwestiami społecznymi, a w 1989 roku został mianowany Ambasadorem Dobrej Woli UNICEF dla dzieci całego świata. Jego pierwszy znaczący debiut literacki miał miejsce w 1954 roku wraz z publikacją zbioru opowiadań „Poszukiwana nadzieja”. Jest jednym z najczęściej tłumaczonych greckich prozaików, a jego dzieła przełożono na ponad 30 języków. W 1965 roku opublikował „Skazę”, swoje najbardziej znane dzieło. Rzadki przykład greckiej literatury kryminalnej, będący częściowo thrillerem, a częściowo satyrą polityczną, przyniósł Samarakisowi światowe uznanie i pozwolił nawiązać kontakty z niektórymi z najwybitniejszych pisarzy epoki. W 1975 roku powstała na jego podstawie ekranizacja pod tytułem „La faille” w reżyserii Petera Fleischmanna. W 1973 roku napisał swoje najdłuższe opowiadanie, „Paszport”, które odzwierciedla jego doświadczenia z czasów reżimu pułkowników, kiedy odmówiono mu wydania paszportu, dopóki nie napisał czegoś korzystnego o władzy. Historia ta nie jest jedynie autobiograficzna, lecz generalizuje dramat niewinnej ofiary totalitarnego systemu. Samarakis cieszył się większą uwagą krytyki i sukcesem komercyjnym w Europie kontynentalnej, szczególnie w Niemczech, Skandynawii i Francji, niż w USA czy Wielkiej Brytanii. Jego twórczość była wysoko ceniona przez takich pisarzy jak Arthur Koestler, Georges Simenon i Agatha Christie. Wielkim wielbicielem jego prac był również filmowiec Luis Buñuel. Twórczość Samarakisa zawiera silny element sprzeciwu społecznego i odzwierciedla jego osobiste obawy o teraźniejszość i przyszłość nowoczesnego społeczeństwa. Używał prostego języka i niepretensjonalnego stylu, podchodząc do swoich tematów z silnie antropocentrycznej perspektywy. Cechowała go miłość do młodzieży. To z jego inicjatywy państwo greckie utworzyło Parlament Młodzieżowy, co doprowadziło do organizacji nieformalnych spotkań Parlamentu, podczas których głos dostają młodzi ludzie z całego kraju. Antonis Samarakis zmarł 8 sierpnia 2003 roku w Pylos. Zgodnie z jego wolą, ciało zostało przekazane Uniwersytetowi Ateńskiemu do badań dla studentów medycyny.