(Leonie Rysanek)

Leopoldine Rysanek (14 listopada 1926 – 7 marca 1998) była austriacką sopranistką dramatyczną.

Rysanek urodziła się w Wiedniu, a swój operowy debiut zaliczyła w 1949 roku w Innsbrucku. W 1951 roku, po ponownym otwarciu Festiwalu w Bayreuth, nowy dyrektor Wieland Wagner poprosił ją o zaśpiewanie partii Sieglindy w „Walkirii”. Był przekonany, że jej wyjątkowy, młody i piękny głos w połączeniu z rzadkimi zdolnościami aktorskimi wywoła sensację. Z dnia na dzień stała się gwiazdą, a rola Sieglindy towarzyszyła jej przez resztę kariery. Jej ostatni występ odbył się w sierpniu 1996 roku na Festiwalu w Salzburgu, gdzie wystąpiła jako Klytaemnestra w „Elektrze” Richarda Straussa.

Debiut w Metropolitan Opera miała w 1959 roku jako Lady Makbet w „Makbecie” Verdiego, zastępując Marię Callas, która została „zdjęta” z produkcji. W ciągu swojej długiej kariery wystąpiła tam 299 razy w 24 rolach. Grała w produkcjach „Nabucco” Verdiego, w roli tytułowej w „Ariadnie na Naxos” Richarda Straussa, jako Cesarzowa w „Kobie bez cienia” (również Straussa) oraz w „Kácie Kabanovej” Janáčka. Pożegnalny występ w Met zaliczyła w styczniu 1996 roku jako Hrabina w „Pikach” Czajkowskiego.

Kilka miesięcy po zakończeniu kariery została mianowana kuratorką Festiwalu Wiedeńskiego, stanowisko to sprawowała aż do śmierci w Wiedniu w wieku 71 lat (podczas ostatnich występów w Met zdiagnozowano u niej raka kości). Dwa dni później produkcja „Lohengrina” Wagnera w Metropolitan Operze z Benem Heppnerem w roli tytułowej została dedykowana jej pamięci. W tej operze śpiewała partię Ortrudy w produkcji z sezonu 1985–86.

Głos Leonie Rysanek uznaje się za głos z kategorii sopranu spinto i dramatycznego. Choć w repertuarze niemieckim jej głos plasował się w górnych granicach kategorii jugendlich-dramatisch oraz dramatischer Sopran, według włoskich standardów operowych był on wyłącznie dramatyczny. Szeroko chwalono jej wytrzymałość w wysokiej tessiturze oper Straussa.

Znana była przede wszystkim z wykonywania muzyki Richarda Straussa. Szczególne uznanie zdobyła jako Cesarzowa (Kaiserin) w „Kobie bez cienia”, w roli tytułowej w „Salome”, jako Marszałkowa w „Kawalerze srebrnej róży” oraz Chrysothemis w „Elektrze”. Okazyjnie śpiewała partię Ariadny/Primadonny w „Ariadnie na Naxos” oraz role główne w rzadko wystawianych operach Straussa („Helena egipska” i „Miłość Danae”). Jednakże, unikając ról przekraczających jej możliwości, nie podjęła się roli Salome aż do 1972 roku, gdy miała 46 lat, choć rolę Sieglindy utrzymywała w aktywnym repertuarze od dwudziestego do sześćdziesiątego drugiego roku życia. Odmawiała ofert śpiewania Izoldy w „Tristanie i Izoldzie” Wagnera, mimo przypuszczeń, że ta rola byłaby dla niej idealna. W 1950 roku w Innsbrucku śpiewała Brünnhildę w „Walkirii”, ale już do tej roli nie wróciła. W wywiadach stwierdzała, że czynnikiem wpływającym na unikanie popisowych ról wspomnianego sopranu był jej ogromny szacunek dla koleżanki, Birgit Nilsson. Jeden z jej występów w „Walkirii” odbył się w tym samym tygodniu, w którym wystąpiła jako Gilda w „Rigoletto”.

Rysanek często śpiewała rolę tytułową w „Toscce”, a kilka razy partię Turandot. Śpiewała również Leonore w „Fideliu” Beethovena...

Źródło: Artykuł „Leonie Rysanek” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.