(Marie-Claire Blais)

Marie-Claire Blais CC OQ MSRC (5 października 1939 – 30 listopada 2021) była kanadyjską pisarką, powieściopisarką, poetką i dramaturgiem z prowincji Québec. W swojej siedemdziesięcioletniej karierze napisała powieści, sztuki teatralne, zbiory poezji i opowiadań, artykuły prasowe, słuchowiska radiowe oraz scenariusze telewizyjne. Czterokrotnie otrzymała literacką nagrodę Gubernatora Generalnego dla literatury francusko-kanadyjskiej, a także stypendium Guggenheim Fellowship w dziedzinie sztuk pięknych.

Do jej najważniejszych dzieł należą m.in. „La Belle Bête” (1959), „The Manuscripts of Pauline Archange” (1968), „Deaf to the City” (1979) oraz dziesięciotomowa seria „Soifs”, pisana między 1995 a 2018 rokiem.

Blais urodziła się 5 października 1939 roku w Québecu w rodzinie robotniczej, jako córka Fernando i Véronique (Nolin) Blais. Była najstarszą z pięciorga dzieci. Uczyła się w szkole zakonnej, lecz w wieku 15 lat musiała przerwać edukację, aby podjąć pracę jako urzędniczka, a później maszynistka. W wieku siedemnastu lat zapisała się na kilka zajęć na Université Laval, gdzie poznała profesor i krytyczkę literacką Jeanne Lapointe oraz księdza i socjologa Georges-Henri Lévesque’a, z których oboje zachęcali ją do pisania.

Blais opublikowała swoją pierwszą powieść „La Belle Bête” w 1959 roku, gdy skończyła 20 lat. Otrzymała grant z Canada Council of Arts, który pozwolił jej poświęcić się pisaniu na pełny etat. Najpierw przeprowadziła się do Paryża, a w 1963 roku do Stanów Zjednoczonych, mieszkając początkowo w Cambridge w Massachusetts, a następnie w Wellfleet w tym samym stanie. Pomógł jej również amerykański krytyk literacki Edmund Wilson, który przedstawił ją artystom i pisarzom z Cape Cod, w tym feministce Barbarze Deming oraz pisarce i malarce Mary Meigs. Te trzy kobiety mieszkały razem w Wellfleet przez sześć lat. Blais pozostawała wieloletnią partnerką Mary Meigs aż do śmierci tej ostatniej w 2002 roku.

W tym czasie Blais została dwukrotnie wyróżniona stypendium Guggenheim Fellowship. W 1975 roku, po dwóch latach życia w Bretanii we Francji, powróciła do Québecu. Przez około dwadzieścia lat dzieliła swój czas między Montréal, region Eastern Townships w Québecu oraz Key West na Florydzie, gdzie miała swój stały dom.

W 1972 roku została Kawalerem Orderu Kanady. Wiele z jej dzieł zostało zaadaptowanych na inne formaty: „La belle bête” została w 1977 roku przerobiona na balet przez National Ballet of Canada. Ta sama książka została zekranizowana przez Karima Hussaina w 1976 roku. Hussain otrzymał za ten film nagrodę dla reżysera na Boston Underground Film Festival. Inne dzieła Blais, które zostały przeniesione na ekran, to „Une saison dans la vie d'Emmanuel” (Claude Weisz, 1973), który zdobył Prix de la Quinzaine des jeunes réalisateurs na Festiwalu Filmowym w Cannes, „Le sourd dans la ville” (Mireille Dansereau, 1987), nagrodzony na Festiwalu Filmowym w Wenecji, oraz „L'océan” (Jean Feuchère, 1971). ...