(José Sarney)

(José Sarney) - znany z pracy przy tego typu projektach: «The Hijacking of Flight 375» (2023), «O Sequestro do Voo 375» (2023),

José Sarney de Araújo Costa (ur. José Ribamar Ferreira de Araújo Costa; 24 kwietnia 1930) – brazylijski polityk, prawnik i pisarz, pełniący funkcję 31. prezydenta Brazylii w latach 1985–1990. Krótko sprawował urząd 20. wiceprezydenta Brazylii przez miesiąc, od kwietnia do maja 1985 roku.

Sarney był członkiem Izby Deputowanych od 1955 do 1966 roku oraz Senatu od 1971 do 1985 roku. Pełnił również funkcję gubernatora Maranhão w latach 1966–1970. Podczas brazylijskiej dyktatury wojskowej, Sarney związał się z partią rządzącą, ARENA, stając się jej prezydentem w 1979 roku. Dołączył do dysydentów i odegrał kluczową rolę w powstaniu Liberalnego Frontu Partyjnego.

Sarney kandydował na wiceprezydenta z list Tancredo Nevesa z PMDB, niegdyś partii opozycyjnej wobec rządu wojskowego. Neves wygrał wybory prezydenckie, ale zachorował i zmarł przed objęciem urzędu, a Sarney został prezydentem. Rozpoczął kadencję z dużą popularnością, ale opinia publiczna zmieniła się wraz z kryzysem zadłużenia Brazylii i niepowodzeniem Planu Cruzado w opanowaniu chronicznej inflacji. Jego rząd jest dziś uważany za katastrofalny, a klientelizm był powszechny, mając długotrwałe konsekwencje dla Republiki Brazylijskiej po dyktaturze wojskowej.

Po zakończeniu prezydentury, Sarney powrócił do kariery senatorskiej, zostając ponownie wybrany w 1991 roku i sprawując ją do 2015 roku. Trzykrotnie po zakończeniu kadencji prezydenckiej pełnił również funkcję przewodniczącego Federalnego Senatu. W wieku 92 lat jest najstarszym żyjącym byłym prezydentem Brazylii, a w momencie przejścia na emeryturę w 2015 roku miał jedną z najdłuższych karier kongresowych w historii Brazylii.

Urodzony w Pinheiro, Maranhão, jako José Ribamar Ferreira de Araújo Costa, był synem Sarneya de Araújo Costa, zamożnego właściciela ziemskiego i producenta trzciny cukrowej, oraz Kioli Ferreira. Jego rodzina pochodzi z Viseu w Portugalii. Uczęszczał do Colégio Marista i Licéu Maranhense, a następnie na Uniwersytet Federalny w Maranhão. W 1953 roku ukończył studia prawnicze na uniwersytecie federalnym, uzyskując tytuł licencjata prawa. Po ukończeniu studiów uruchomił postmodernistyczny periodyk literacki zatytułowany A Ilha.

W 1965 roku prawnie przyjął nazwisko José Sarney de Araújo Costa, zwykle skracane do José Sarney, ze względów wyborczych. Był znany jako „Zé do Sarney”, co znaczyło „José, syn Sarneya”. Jego ojciec otrzymał nazwisko po urodzeniu się na ziemi należącej do Anglika o imieniu „Sir Ney”.

Sarney rozpoczął swoją karierę polityczną w latach 50. XX wieku, po zostaniu zastępczym deputowanym, a następnie deputowanym federalnym w 1955 roku. Był członkiem centroprawicowej Unii Demokratycznej Narodowej (União Democrática Nacional—UDN), sprzymierzonej z postępową frakcją partii. Gorąco popierał tzw. „Rewolucję z 1964 roku”, wojskowy zamach stanu, który obalił lewicowego prezydenta João Goularta w 1964 roku. Po zamachu stanu, Sarney wraz z większością UDN przeszedł do Narodowego Sojuszu Odnowy (ARENA), partii politycznej rządu wojskowego. Został wybrany na gubernatora stanu Maranhão w 1966 roku, sprawując urząd do 1971 roku. Następnie został wybrany do brazylijskiego Senatu i został prezydentem ARENA.

Najważniejsze dzieła (José Sarney)

Cała filmografia (José Sarney)