Claude Lanzmann (Claude Lanzmann)

Claude Lanzmann (Claude Lanzmann) - , Reżyser, Scenarzysta znany z pracy przy tego typu projektach: «Shoah» (1985), «Shoah» (1985), «All I Had Was Nothingness» (2025), «Nie miałem nic poza pustką. Shoah Lanzmanna» (2025),

Claude Lanzmann (27 listopada 1925 – 5 lipca 2018) był francuskim reżyserem filmowym, najbardziej znanym z dokumentu o Holokauście „Shoah” (1985).

Lanzmann urodził się 27 listopada 1925 roku w Paryżu, jako syn Paulette (z domu Grobermann) i Armanda Lanzmanna. Jego rodzina była żydowska i wyemigrowała do Francji z Imperium Rosyjskiego. Był bratem pisarza Jacques’a Lanzmanna. Uczęszczał do Lycée Blaise-Pascal w Clermont-Ferrand. Podczas II wojny światowej jego rodzina ukrywała swoją tożsamość, a on sam, w wieku 17 lat, wraz z ojcem i bratem dołączył do francuskiego ruchu oporu i walczył w Owernii. Lanzmann sprzeciwiał się francuskiej wojnie w Algierii i podpisał antywojenny manifest z 1960 roku, Manifest 121.

Lanzmann był redaktorem naczelnym czasopisma „Les Temps Modernes”, założonego przez Jeana-Paula Sartre’a i Simone de Beauvoir, oraz wykładowcą w European Graduate School w Saas-Fee w Szwajcarii. W 2009 roku wydał swoje wspomnienia pod tytułem „Le lièvre de Patagonie” („Patagoński zając”).

Najbardziej znane dzieło Lanzmanna, „Shoah” (1985), to dziewięciogodzinna i pół ustna historia Holokaustu. „Shoah” powstał bez wykorzystania jakichkolwiek materiałów archiwalnych, wykorzystując jedynie relacje pierwszoosobowe sprawców i ofiar oraz współczesne nagrania z miejsc związanych z Holokaustem. Wśród osób, które złożyły zeznania, znajdują się polski działacz ruchu oporu Jan Karski i amerykański historyk Holokaustu Raul Hilberg. Wraz z premierą filmu, reżyser opublikował także pełny tekst wywiadów, również w tłumaczeniu na język angielski, z wprowadzeniami Lanzmanna i Simone de Beauvoir.

Lanzmann sprzeciwiał się, czasami z oburzeniem, próbom zrozumienia motywów Hitlera, twierdząc, że zło Hitlera nie może ani nie powinno być wyjaśniane, a próba jego wyjaśnienia jest niemoralna i obsceniczna.

Lanzmann często popychał swoich rozmówców do skrajnych emocji, aby uzyskać najbardziej autentyczne reakcje dla swojej publiczności. Wywiad z golibrodą Abrahamem Bombą jest klasycznym przykładem wywiadu przeprowadzonego przez Claude’a Lanzmanna.

W 2012 roku wydano kompilację „Shoah: Niewykorzystane wywiady”, która zawierała wywiady zrealizowane w czasie oryginalnej produkcji, ale nie włączone do filmu.

4 lipca 2018 roku ukazało się jego ostatnie dzieło, „Les Quatre Soeurs” („Shoah: Cztery siostry”), zawierające relacje czterech ocalałych z Holokaustu, które nie zostały uwzględnione w „Shoah”. Lanzmann zmarł następnego dnia.

W latach 1952–1959 mieszkał z Simone de Beauvoir. W 1963 roku ożenił się z francuską aktorką Judith Magre. Rozwiedli się w 1971 roku, a on później poślubił Angelikę Schrobsdorff, niemiecką pisarkę żydowskiego pochodzenia. Rozwiódł się po raz drugi i był ojcem Angélique Lanzmann i Félixa Lanzmanna. Claude Lanzmann zmarł 5 lipca 2018 roku w swoim domu w Paryżu, po kilku dniach choroby. Miał 92 lata.

Źródło: Artykuł „Claude Lanzmann” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.

Najważniejsze dzieła Claude Lanzmann (Claude Lanzmann)

Cała filmografia Claude Lanzmann (Claude Lanzmann)