Czesław Miłosz (Czesław Miłosz)

Czesław Miłosz (30 czerwca 1911 – 14 sierpnia 2004) był polsko-amerykańskim poetą, prozaikiem, tłumaczem i dyplomatą. Swoją poezję pisał głównie w języku polskim. Uznawany za jednego z wielkich poetów XX wieku, w 1980 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury. W uzasadnieniu Akademia Szwedzka określiła Miłosza jako pisarza, który „wyraża bezbronność człowieka w świecie gwałtownych konfliktów”.

Miłosz przeżył niemiecką okupację Warszawy podczas II wojny światowej, a w okresie powojennym pełnił funkcję attaché kulturalnego rządu polskiego. Gdy władze komunistyczne zagroziły jego bezpieczeństwu, przeszedł na stronę Francji, a ostatecznie wybrał emigrację do Stanów Zjednoczonych, gdzie został profesorem na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. Jego poezja – szczególnie ta dotycząca doświadczeń wojennych – oraz ocena stalinizmu w książce prozatorskiej „Zniewolony umysł” przyniosły mu sławę jako czołowemu artyście i intelektualiście na emigracji.

W swoim życiu i twórczości Miłosz podejmował kwestie moralności, polityki, historii i wiary. Jako tłumacz przybliżał polskiemu odbiorcy dzieła zachodnie, a jako uczony i redaktor zabiegał o większą świadomość literatury słowiańskiej na Zachodzie. Wiara odgrywała istotną rolę w jego twórczości, w której zgłębiał swój katolicyzm i osobiste doświadczenia. Pisał w języku polskim i angielskim.

Miłosz zmarł w Krakowie w 2004 roku. Spoczywa na Skałce, w miejscu uznawanym w Polsce za panteon zasłużonych Polaków.

Czesław Miłosz urodził się 30 czerwca 1911 roku w miejscowości Šeteniai (pol. Szetejnie), w guberni kowniańskiej Imperium Rosyjskiego (obecnie powiat Kėdainiai, okręg Kowno, Litwa). Był synem Aleksandra Miłosza (1883–1959), polskiego inżyniera budownictwa, oraz jego żony Weroniki (z domu Kunat; 1887–1945).

Miłosz urodził się w znanej rodzinie. Ze strony matki jego dziadkiem był Zygmunt Kunat, potomek polskiej rodziny, której rodowód sięgał XIII wieku i która posiadała majątek w Krasnogrudzie (w dzisiejszej Polsce). Po studiach rolniczych w Warszawie Zygmunt osiadł w Szetejniach po ślubie z babcią Miłosza, Józefą, pochodzącą ze szlacheckiego rodu Syruć o litewskim rodowodzie. Jednym z jej przodków, Szymonem Syruciem, był osobisty sekretarz Stanisława I, króla Polski i wielkiego księcia litewskiego. Dziadek Miłosza ze strony ojca, Artur Miłosz, również pochodził ze szlacheckiej rodziny i walczył w powstaniu styczniowym 1863 roku o niepodległość Polski. Babcia Miłosza, Stanisława, była córką lekarza z Rygi na Łotwie i należała do niemiecko-polskiej rodziny von Mohl. Majątek rodziny Miłoszów znajdował się w Serbinach; biograf Miłosza, Andrzej Franaszek, zasugerował, że nazwa ta może wskazywać na serbskie pochodzenie; możliwe, że rodzina Miłoszów wywodzi się z Serbii i osiedliła się na dzisiejszej Litwie po tym, jak wieki wcześniej została wypędzona z Niemiec. Ojciec Miłosza urodził się i kształcił w Rydze. Matka Miłosza urodziła się w Szetejniach i kształciła w Krakowie. ...

Źródło: Artykuł „Czesław Miłosz” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.