Leo Ferre (Léo Ferré)

Léo Ferré (24 sierpnia 1916 – 14 lipca 1993) był urodzonym we Francji monakijskim poetą i kompozytorem oraz dynamicznym i kontrowersyjnym artystą scenicznym, którego kariera we Francji dominowała w latach po drugiej wojnie światowej aż do jego śmierci. W tym okresie wydał około czterdziestu albumów, komponując muzykę i pisząc większość tekstów. Wydał wiele hitowych singli, szczególnie między 1960 a połową lat siedemdziesiątych. Niektóre z jego piosenek stały się klasykami francuskiego repertuaru chanson, w tym „Avec le temps”, „C'est extra”, „Jolie Môme” i „Paris canaille”.

Był synem Josepha Ferré, francuskiego kierownika personelu w kasynie Monte Carlo, oraz Marie Scotto, monakijskiej krawcowej włoskiego pochodzenia z Piemontu; miał starszą o dwa lata siostrę, Lucienne.

Léo Ferré od wczesnego dzieciństwa interesował się muzyką. W wieku siedmiu lat dołączył do chóru katedry w Monako, gdzie odkrył polifonię, śpiewając utwory Giovanniego Pierluigiego da Palestriny i Tomás Luisa de Victoria. Jego wuj, były skrzypkiem i sekretarz w kasynie, zabierał go na występy i próby w Operze Monte Carlo. Ferré słuchał takich muzyków jak bas Feodor Szalapin, odkrył Beethovena pod batutą Arturo Toscaniniego („Koriolan”) i był głęboko poruszony V Symfonią. Jednak to łagodna obecność kompozytora Maurice'a Ravela podczas prób do „L'Enfant et les Sortilèges” wywarła na nim największe wrażenie.

W wieku dziewięciu lat wstąpił do kolegium Saint-Charles w Bordighera, prowadzonego przez Braci Szkół Chrześcijańskich we Włoszech. Spędził tam osiem długich lat w atmosferze surowej dyscypliny i nudy. O tym samotnym i zamkniętym dzieciństwie napisał w formie autofikcji („Benoît Misère”, 1970).

Ukończył szkołę średnią w Monako, jednak ojciec nie pozwolił mu studiować w Konserwatorium Muzycznym.

W 1945 roku, będąc wciąż „rolnikiem” i człowiekiem od wszystkiego w Radio Monte-Carlo, Ferré poznał Edith Piaf, która zachęciła go do spróbowania szczęścia w Paryżu.

W kwietniu 1947 roku Ferré zgodził się na trasję koncertową na Martynice, która okazała się katastrofą. Od końca 1947 roku Ferré przygotowywał i prowadził na stacji Paris Inter kilka cykli programów poświęconych muzyce klasycznej. W „Musique Byzantine” (1953–54) rozwijał zagadnienia estetyczne, takie jak konieczność tonalności, egzotyczna melodia, opera („pieśń bogaczy”), nuda oraz oryginalność czy „muzyka piankowa”.

W 1952 roku, aby przystąpić do egzaminu z Verdiego w La Scali w Mediolanie, napisał libretto i muzykę do opery zatytułowanej „La Vie d'artiste” (ten sam tytuł co jego piosenka). Przeniósł w niej doświadczenia z minionych lat w formę swoistej czarnej komedii, jednak Ferré nie zdawał się być z niej zadowolony i ostatecznie porzucił ją na rzecz innych projektów. Zaczął występować w większych salach, takich jak l'Olympia, gdzie w 1954 roku był supportem Josephine Baker. W 1956 roku Ferré napisał i skomponował „La Nuit” (Noc) – balet z partiami śpiewanymi, zamówiony przez choreografa Rolanda Petita. Utwór okazał się spektakularną klapą. ...