(Yvette Chauviré)

Yvette Chauviré (22 kwietnia 1917 – 19 października 2016) była francuską primabaleriną i aktorką. Często określa się ją mianem najwybitniejszej baletnicy Francji; była mentorką primabalerin Sylvie Guillem i Marie-Claude Pietragalla. W 1964 roku została odznaczona Legions d'Honneur.

Yvonne Chauviré urodziła się w Paryżu 22 kwietnia 1917 roku. W 1927 roku, w wieku 10 lat, dostała się do szkoły baletowej Opery Paryskiej, a w wieku 12 lat została dostrzeżona dzięki występowi w dziecięcym balecie L'Éventail de Jeanne („Wachlarz Jeanne”). Gdy miała 13 lat, zaproszono ją do dołączenia do zespołu baletowego opery.

Chauviré awansowała w hierarchii tancerzy Baletu Opery Paryskiej, zostając tancerką solistką w 1937 roku, a w 1941 roku uzyskała najwyższy stopień – tytuł étoile.

Była gwiazdą szeregu dzieł eksperymentalnych w choreografii dyrektora zespołu, Serge'a Lifara, w tym Alexandre le Grand, Istar, Suite en Blanc oraz Les Mirages. Lifar zachęcił ją również do nauki u dwóch rosyjskich choreografów, Borisa Kniaseffa i Victora Gsovsky’ego, którzy wpłynęli na jej styl, kierując go w stronę liryzmu i odchodząc od surowego szkolenia akademickiego.

Choć nigdy nie była uczennicą Carlotty Zambelli, Chauviré przyznała później, że spędziła mnóstwo czasu, obserwując Zambelli podczas nauczania, i nauczyła się kopiować jej techniki oraz ruchy, aby następnie uczynić je własnymi.

Lifar został zmuszony do opuszczenia zespołu w 1945 roku po oskarżeniach o wspieranie Niemiec podczas II wojny światowej. W roku następnym Chauviré również odeszła, podążając za Lifarem do jego nowo utworzonego zespołu, Nouveau Ballet de Monte-Carlo. W 1947 roku zarówno Lifar, jak i Chauviré powrócili do Baletu Opery Paryskiej; jednak Chauviré ponownie odeszła w 1949 roku z powodu nieporozumień kontraktowych dotyczących wolności występów w innych zespołach. Wystąpiła w wielu produkcjach, w tym w dwóch stworzonych przez jej byłego nauczyciela Gsovsky’ego: Grand pas classique dla Ballets des Champs-Elysées oraz La Dame aux camélias dla Baletu Berlińskiego.

W 1953 roku Balet Opery Paryskiej zgodził się na bardziej elastyczny kontrakt i artystka powróciła do zespołu, choć nadal występowała jako gość w zespołach w Europie, Stanach Zjednoczonych, RPA i Ameryce Łacińskiej. Często tańczyła z Rudolfem Nureyewem, który określał ją mianem „legendy”, a także z Mārisem Liepą i Erikiem Bruhnem. W tym czasie rozszerzyła swój repertuar ról i zaczęła występować w bardziej klasycznych produkcjach, takich jak Giselle, Śpiąca Królewna i Dziadek do Orzechów. Rola Giselle stała się szczególną pasją Chauviré i uważała ją za swoją popisową partię.

Chauviré przeszła na emeryturę z Baletu Opery Paryskiej w 1956 roku, ale występowała z zespołem aż do 1972 roku. W latach 1963–1968 była również współdyrektorką szkoły Baletu Opery Paryskiej, gdzie uczyła Sylvie Guillem i Marie-Claude Pietragalla. Sama stworzyła choreografie do kilku krótkich baletów. W 1970 roku została dyrektorką Międzynarodowej Akademii Tańca w Paryżu.

W wywiadzie z 1989 roku określiła współczesny styl jako stający się „coraz bardziej niedbały” i skrytykowała modę na „ekstremalne” ruchy baletowe, które w jej opinii narażają tancerzy na kontuzje. Stwierdziła, że w trakcie swojej kariery starała się „upraszczać, zachowując przy tym najwyższą trudność techniczną”.