Swetlana Charitonowa (Svetlana Kharitonova)

Błyskotliwa aktorka, jedna z najczęściej filmowanych artystek lat 1950–1980. Ukończyła Szkołę Teatru Artystycznego w Moskwie (1954), wyższe kursy reżyserii telewizyjnej w Telewizji Centralnej (1966) oraz wydział reżyserii VGIK (1971). W kinie obecna od 1955 roku. W latach 1957–1969 była aktorką Moskiewskiego Akademickiego Teatru Satyry, od 1969 roku reżyserką telewizyjną, a od 1971 roku asystentką reżysera w studiu „Ekran”. Nie grała głównych ról. Domeną Kharitonovej stały się role drugoplanowe – przyjaciółki bohaterek, dziewczyny z placów budowy, twarde kołchoźnice i tym podobne. Aktorka kochała te postaci. W każdej z nich dostrzegała człowieka z określonym losem. Żałowała ich, współczuła im, ale potrafiła też z nich żartować, wyostrzając charakter postaci aż do groteski.

Svetlana Kharitonova od razu przyciągnęła uwagę zdumiewającą rolą w filmie „Żurawie lecą”. Surowa, „chłodna” Irina Borozdina stała się dla całego świata uosobieniem radzieckiej dziewczyny-intelektualistki. A potem nagle kolejna rola – staruszka Tekla w „Białych nocach” na podstawie opowiadania Dostojewskiego. Obok niej marzycielka Klava w komedii „Dziewczyna bez adresu”, aktywistka Lisa w „Niepokornej”, zakochana żołnierka Varvara w tragedii „W trudnej godzinie”, klasyczna idiotka Brandakhlystova w „Wesołych dniach” czy ekscentryczna „wamp” Elvira w ekstrawaganckim „Nie może być!”. Kharitonova udowodniła, że jest niezwykłą aktorką, wszechstronną i unikatową. Nikt nie mógł jej zastąpić.

Svetlana dostała się do Szkoły-Studia Teatru Artystycznego w Moskwie bez większych trudności. Los twórczy Svetlany Kharitonovej był niestandardowy. Będąc popularną i poszukiwaną aktorką teatralną, opuściła scenę u szczytu sławy – zmęczona. Zajęła się filmami dokumentalnymi, kończąc wydział reżyserii VGIK. Tworzyła filmy o fabryce jedwabiu, majątku Polenovskiego, o życiu domu towarowego czy losach nauczycielki w przedszkolu. Później zainteresowała się filmami sportowymi, tworząc materiały edukacyjne o łyżwiarstwie figurowym, maratonach i zapasach w stylu wolnym. Jej wspaniały film „Nauka pływania dla niemowląt” otrzymał Grand Prix VIII Wszechzwiązkowego Festiwalu Filmów Sportowych.

Jednocześnie Kharitonova nie porzuciła aktorstwa – regularnie występowała w filmach. Pewnego razu po zdjęciach Svetlana Kharitonova wiozła ekipę swoim samochodem i potrąciła przechodnia. Kobieta zmarła. Odbył się proces, składano petycje i poręczenia. Krewni zmarłej również zwrócili się do sądu z prośbą, by nie był zbyt surowy. Aktorka otrzymała wyrok w zawieszeniu i została wysłana do obwodu władimierskiego, gdzie przez trzy lata pracowała w fabryce żelbetu, organizując amatorskie przedstawienia. Po powrocie Kharitonova otrzymała zaproszenia od Basova, Mikhalkova i Gaidai, ponownie zanurzając się w świecie kina. Grała nauczycielki, kolejarze, przewodniczących, żony pijaków i starych kawalerów. W każdej roli aktorka odnajdywała się idealnie. Zawsze chciało się ją oglądać, śledzić jej natychmiastowe reakcje, cieszyć się lub martwić razem z nią.