Doris Lessing (Doris Lessing)

Doris May Lessing CH OMG (z domu Tayler; 22 października 1919 – 17 listopada 2013) była brytyjską powieściopisarką. Urodziła się z brytyjskich rodziców w Iranie, gdzie mieszkała do 1925 roku. Następnie jej rodzina przeniosła się do Rodezji Południowej (obecnie Zimbabwe), gdzie pozostała aż do przeprowadzki w 1949 roku do Londynu w Anglii. Do jej powieści należą m.in. „Trawa śpiewa” (1950), cykl pięciu powieści znany jako „Dzieci przemocy” (1952–1969), „Złoty zeszyt” (1962), „Dobry terrorysta” (1985) oraz pięć powieści tworzących cykl „Canopus w Argos: Archiwa” (1979–1983).

W 2007 roku Lessing została laureatką Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. Przyznając wyróżnienie, Szwedzka Akademia opisała ją jako „epicką kronikarkę kobiecego doświadczenia, która z sceptycyzmem, pasją i wizjonerską mocą poddała analizie podzieloną cywilizację”. W wieku 87 lat Lessing została najstarszą osobą, która kiedykolwiek otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury.

W 2001 roku Lessing otrzymała Nagrodę Davida Cohena za całokształt twórczości w literaturze brytyjskiej. W 2008 roku dziennik „The Times” uplasował ją na piątym miejscu na liście „50 najwybitniejszych brytyjskich pisarzy od 1945 roku”.

Lessing urodziła się jako Doris May Tayler 22 października 1919 roku w Kermanszah w Iranie; jej rodzicami byli kapitan Alfred Tayler i Emily Maude Tayler (z domu McVeagh), oboje poddani brytyjscy. Jej ojciec, który stracił nogę podczas służby w I wojnie światowej, poznał swoją przyszłą żonę, pielęgniarkę, w Royal Free Hospital w Londynie, gdzie dochodził do zdrowia po amputacji. Para przeprowadziła się do Iranu, gdzie Alfred podjął pracę urzędnika w Imperial Bank of Persia.

W 1925 roku rodzina przeniosła się do brytyjskiej kolonii Rodezji Południowej (obecnie Zimbabwe), aby uprawiać kukurydzę i inne rośliny na około 1000 akrach (400 ha) dzikiego terenu, który kupił Alfred. W tych surowych warunkach jego żona, Emily, dążyła do prowadzenia życia w stylu edwardiańskim. Byłoby to możliwe, gdyby rodzina była zamożna; w rzeczywistości brakowało im pieniędzy, a gospodarstwo przynosiło niewielkie dochody.

Jako dziewczynka Doris kształciła się najpierw w dominikańskim liceum zakonnym, katolickiej szkole żeńskiej w stolicy Rodezji Południowej, Salisbury (obecnie Harare). Następnie spędziła rok w Girls High School w Salisbury. Opuściła szkołę w wieku 13 lat i od tego czasu kształciła się samodzielnie. W wieku 15 lat odeszła z domu i pracowała jako niania. Zaczęła czytać dostarczane przez pracodawcę materiały z zakresu polityki i socjologii, a w tym samym czasie rozpoczęła pisać.

W 1937 roku Doris przeprowadziła się do Salisbury, aby pracować jako telefonistka. Wkrótce wyszła za mąż za swojego pierwszego męża, urzędnika państwowego Franka Wisdoma, z którym miała dwoje dzieci (Johna, 1940–1992, i Jean, ur. 1941), zanim małżeństwo zakończyło się w 1943 roku. Lessing opuściła dom rodzinny w 1943 roku, zostawiając dzieci z ojcem.

Po rozwodzie zainteresowanie Doris przyciągnęła społeczność skupiona wokół Left Book Club – organizacji, do której wstąpiła rok wcześniej. To właśnie tam poznała swojego przyszłego drugiego męża, Gottfrieda Lessinga. Pobrali się krótko po jej dołączeniu do grupy i mieli wspólne dziecko (Petera, 1946–2013), a rozwiedli się w 1949 roku. Ponownie nie wyszła za mąż. Lessing miała również romans z żołnierzem RAF, Johnem Whitehornem (bratem dziennikarki Katharine Whitehorn), który stacjonował w Rodezji Południowej; w latach 1943–1949 napisała do niego dziewięćdziesiąt listów. ...