Alan Stiwel (Alan Stivell)

Alan Stivell (urodzony jako Alan Cochevelou 6 stycznia 1944 r.) to francuski, bretoński i celtycki muzyk i wokalista, autor tekstów, artysta nagrywający oraz mistrz harfy celtyckiej. Od początku lat 70. XX wieku na nowo rozbudził on światowe zainteresowanie harfą celtycką (a konkretnie bretońską) oraz muzyką celtycką jako częścią muzyki świata (world music). Jako dudziarz i bombardzista zmodernizował tradycyjną muzykę bretońską oraz śpiew w języku bretońskim. Będąc prekursorem rocka celtyckiego, czerpie inspirację z jedności kultur celtyckich i jest strażnikiem kultury bretońskiej.

Alan Stivell urodził się w miejscowości Riom w Owernii. Jego ojciec, Georges (po bretońsku Jord) Cochevelou, był urzędnikiem we francuskim Ministerstwie Finansów, który zrealizował swoje marzenie o odtworzeniu celtyckiej lub bretońskiej harfy w małym miasteczku Gourin w Bretanii; jego matka, Fanny-Julienne Dobroushkess, była pochodzenia litewsko-żydowskiego. W 1953 roku, w wieku dziewięciu lat, Alan zaczął grać na instrumencie pod opieką ojca oraz Denise Megevand, harfistki koncertowej. Alan zgłębiał również mitologię, sztukę i historię Celtów, a także uczył się języka bretońskiego, tradycyjnego tańca bretońskiego, gry na dudach szkockich oraz bombardzie – tradycyjnym instrumencie bretońskim z rodziny obojów. Alan zaczął koncertować w wieku jedenastu lat i studiował tradycyjną muzykę ludową Bretanii, Anglii, Irlandii, Szkocji i Walii, ucząc się także gry na bębnach, flecie irlandzkim i tin whistle. Brał udział i zwyciężał w kilku konkursach muzyki tradycyjnej w Bretanii w składzie zespołu dudziarskiego Bleimor. Alan spędził dzieciństwo w Paryżu, pod wpływem jego kosmopolityzmu, jednak zakochał się w muzyce bretońskiej i ogólnie w kulturze celtyckiej, co sprawiało, że w okresie nastoletnim często wracał do Bretanii.

Pierwsze nagranie Stivella ukazało się w 1960 roku („Musique gaelique”) – był to singiel, po którym w 1964 roku nastąpiła płyta LP „Telenn Geltiek”. Już w 1959 roku nagrał utwór „Breiz ma bro” („Bretania, moja ojczyzna”) z harfą solową i chórkami oraz EP-kę „Mouez Breiz” („Głos Bretanii”) z wokalistką Andreą Ar Gouilh. Jego pseudonim artystyczny, Stivell, oznacza w języku bretońskim „fontannę” lub „źródło”. Nazwa ta odnosi się zarówno do odrodzenia Bretanii, jak i do jego nazwiska Cochevelou (ewolucja wyrażenia „kozh stivelloù”, czyli „stare fontanny”).

Korzystając z nowej harfy bardzkiej ze strunami z brązu, Stivell zaczął eksperymentować z zmodernizowanymi stylami muzycznymi, które stały się znane jako rock celtycki. W 1966 roku Alan Stivell zaczął występować i nagrywać jako wokalista. W następnym roku podpisał kontrakt z wytwórnią Philips Records. Działo się to w czasie narodzin ruchu Nowej Muzyki Bretońskiej i Celtyckiej.

W 1968 roku, po dwóch latach koncertowania i regularnych występów w amerykańskim Centrum Studentów i Artystów w Paryżu, Alan dołączył do zespołu Moody Blues podczas występu w londyńskiej Queen Elizabeth Hall.

W 1970 roku Stivell wydał swoje pierwsze hity: singiel „Broceliande” oraz album „Reflets”, oba pod szyldem wytwórni Philips. Został ściśle powiązany z rozwijającym się odrodzeniem korzeni bretońskich, zwłaszcza po wydaniu w 1971 roku czysto instrumentalnego albumu „Renaissance of the Celtic Harp”, który zdobył jedną z najsłynniejszych nagród we Francji – wyróżnienie Académie Charles Cros. ...