(Tiken Jah Fakoly)

Doumbia Moussa Fakoly (ur. 23 czerwca 1968 roku w Odienné), znany szerzej pod pseudonimem scenicznym Tiken Jah Fakoly, jest iworyjskim piosenkarzem i autorem tekstów reggae.

Doumbia Moussa Fakoly urodził się 23 czerwca 1968 roku w Odienné, w regionie Kabadougou w północno-zachodniej części Wybrzeża Kości Słoniowej. Reggae odkrył w młodym wieku, a w 1987 roku założył swoją pierwszą grupę, Djelys. Zyskał uznanie na poziomie regionalnym, by wkrótce zdobyć sławę w całym kraju.

Zaniepokojony ewolucją społeczną i polityczną swojego kraju, Tiken Jah szybko zaczął tworzyć cięte utwory dotyczące sytuacji politycznej w Wybrzeżu Kości Słoniowej. Jednym z nich była pieśń o śmierci Félixa Houphouët-Boigny w 1993 roku, co zaowocowało gwałtownym wzrostem popularności artysty wśród młodzieży w całym państwie. W 1998 roku Fakoly wystąpił po raz pierwszy na arenie międzynarodowej w Paryżu.

Tiken Jah Fakoly tworzy muzykę, która ma „budzić sumienia”. W swoich utworach opowiada o licznych niesprawiedliwościach wyrządzonych mieszkańcom jego kraju oraz Afrykanom w ogóle, a także wzywa do panafrykanizmu oraz gospodarczego, politycznego i kulturalnego odrodzenia Afryki. Z tego powodu wielu afrykańskich słuchaczy czuje głęboką więź z jego tekstami, gdyż Fakoly przemawia w imieniu uciśnionych. Ta więź pomogła mu stać się artystą słuchanym na całym świecie.

W związku ze wzrostem niestabilności politycznej i ksenofobii w Wybrzeżu Kości Słoniowej oraz po otrzymaniu gróźb śmierci z powodu swoich tekstów, od 2003 roku Fakoly żyje na wygnaniu w Bamako w Mali. W grudniu 2007 roku Fakoly został uznany za persona non grata w Senegalu po skrytykowaniu prezydenta Abdoulaye Wade.

W 2009 roku Tiken Jah zainicjował kampanię pod nazwą „Un concert une école” (Jeden koncert, jedna szkoła). Dzięki tej akcji, we współpracy z instytucjami i stowarzyszeniami, sfinansował budowę szkoły w wiosce Touroni oraz kolegium w Dianké w Mali. Zorganizował koncerty w Burkina Faso, Wybrzeżu Kości Słoniowej i Gwinei, którym towarzyszyła szeroka kampania informacyjna promująca edukację.

Tiken Jah Fakoly nagrał wiele utworów z innymi artystami. Gościnnie pojawił się na albumach: Steel Pulse „African Holocaust”, Didier Awadi „Stoppez les criminels”, Riké „Airt Frais”, Bernard Lavilliers „Carnets De Bord”, Amadou & Mariam „Dimanche À Bamako”, Dub Incorporation „Diversité” oraz Tata Pound „Cikan”. Pojawia się również na kompilacji „African Consciences” wraz z Mebgane N’Dour. Wystąpił w filmie „Les Oiseaux Du Ciel” w reżyserii Eliane de Latour oraz w produkcji „Africa's Reggae Legend in the Making” z 2009 roku w reżyserii Mackie’ego Fagana. Tiken Jah aktywnie uczestniczył w dokumencie „Sababou” Samira Benchikha, którego celem jest promowanie pozytywnego wizerunku Afryki, a w szczególności Wybrzeża Kości Słoniowej, poprzez pokazanie, jak osoby takie jak Tiken angażują się w poprawę warunków życia mieszkańców Afryki Zachodniej poprzez pokój, demokrację, walkę z głodem czy promowanie edukacji. W 2014 roku, wraz z innymi afrykańskimi artystami, wystąpił w utworze „Cocoa Na Chocolate”, wspierając kampanię „Do Agric, It Pays” organizacji ONE.

Mimo że jest piosenkarzem reggae i darzy głębokim szacunkiem kulturę rastafariańską, Tiken Jah pochodzi z rodziny muzułmańskiej i do dziś jest praktykującym muzułmaninem. Jego rodzina początkowo z trudnością akceptowała jego karierę w nurcie reggae. Okazyjnie pali marihuanę, jednak odradza to innym.

Źródło: Artykuł „Tiken Jah Fakoly” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.