Ayn Rand (Ayn Rand)

Alice O’Connor (urodzona jako Alisa Zinowjewna Rozenbaum; 2 lutego [19 stycznia wg kalendarza juliańskiego] 1905 – 6 marca 1982), lepiej znana pod pseudonimem Ayn Rand, była rosyjsko-amerykańską pisarką i filozofką. Zasłynęła ze swojej twórczości literackiej oraz z opracowanie systemu filozoficznego, który nazwała obiektywizmem. Urodzona i wykształcona w Rosji, w 1926 roku przeprowadziła się do Stanów Zjednoczonych. Po dwóch wczesnych, początkowo nieudanych powieściach i dwóch sztukach broadwayowskich, zdobyła sławę dzięki powieści Źródło z 1943 roku. W 1957 roku Rand opublikowała swoje najbardziej znane dzieło, Atlas Shrugged (Atlas zbuntowany). Następnie, aż do śmierci w 1982 roku, poświęciła się publicystyce, promując swoją filozofię, wydając własne czasopisma i publikując kilka zbiorów esejów.

Rand głosiła rozum jako jedyny środek zdobywania wiedzy, odrzucając wiarę i religię. Wspierała racjonalny i etyczny egoizm, odrzucając altruizm. W polityce potępiała stosowanie siły jako niemoralne i sprzeciwiała się kolektywizmowi, państwowemu interwencjonizmowi i anarchizmowi. Zamiast tego popierała leseferyzm, który definiowała jako system oparty na uznawaniu praw jednostki, w tym prawa własności prywatnej. Choć Rand sprzeciwiała się libertarianizmowi, który uważała za anarchizm, jest często kojarzona z nowoczesnym ruchem libertarianistycznym w Stanach Zjednoczonych. W sztuce promowała romantyczny realizm. Była ostro krytyczna wobec większości filozofów i tradycji filozoficznych, które znała, z wyjątkiem Arystotelesa, Tomasza z Akwinu i klasycznych liberałów.

Twórczość literacka Rand spotkała się z mieszanymi recenzjami krytyków. Chociaż zainteresowanie jej ideami w środowisku akademickim wzrosło po jej śmierci, filozofowie akademickcy na ogół ignorowali lub odrzucali jej filozofię ze względu na jej polemiczny charakter i brak rygoru metodologicznego. Jej pisma wywarły polityczny wpływ na niektórych libertarian i konserwatystów. Ruch obiektywistyczny próbuje rozpowszechniać jej idee, zarówno wśród opinii publicznej, jak i w środowisku akademickim.

Powyższy opis pochodzi z artykułu Wikipedii Ayn Rand, na licencji CC-BY-SA, pełna lista współautorów na Wikipedii.