(Pierre Mendès France)

Pierre Isaac Isidore Mendès France (11 stycznia 1907 – 18 października 1982) był francuskim politykiem, który sprawował urząd premiera Francji przez osiem miesięcy w latach 1954–1955. Jako członek Partii Radykalnej stał na czele rządu wspieranego przez koalicję gaullistów (RPF), umiarkowanych socjalistów (UDSR), chrześcijańskich demokratów (MRP) oraz liberałów-konserwatystów (CNIP). Jego głównym priorytetem było zakończenie wojny w Indochinach, która kosztowała już życie 92 000 osób, a po stronie francuskiej spowodowała 114 000 rannych i 28 000 jeńców. Sondaże opinii publicznej wykazały, że w lutym 1954 roku jedynie 7% Francuzów chciało kontynuować walkę o odzyskanie Indochin z rąk komunistów dowodzonych przez Ho Chi Minha i jego ruch Viet Minh. Podczas konferencji genewskiej w 1954 roku Mendès France wynegocjował porozumienie, na mocy którego Viet Minh przejął kontrolę nad Wietnamem na północ od siedemnastego równoleżnika, co pozwoliło mu na wycofanie wszystkich sił francuskich. Jest uważany za jednego z najwybitniejszych mężów stanu IV Republiki Francuskiej.

Mendès France urodził się 11 stycznia 1907 roku w Paryżu jako syn handlarza tkanin z Limoges. Wywodził się z rodziny portugalskich Żydów, którzy osiedlili się we Francji w XVI wieku. Studiował w École des sciences politiques oraz na wydziale prawa Uniwersytetu Paryskiego, gdzie uzyskał doktorat z prawa, a w 1926 roku, w wieku 19 lat, został najmłodszym członkiem paryskiej palestry. W 1924 roku Mendès France wstąpił do Partii Radykalnej, tradycyjnej partii francuskiej centrolewicowej klasy średniej (nie należy jej mylić z głównym nurtem SFIO, często nazywanym Partią Socjalistyczną). Ożenił się z Lili Cicurel, siostrzenicą Salvatora Cicurela.

W 1932 roku Mendès France został wybrany posłem do Izby Deputowanych z departamentu Eure; był najmłodszym członkiem Zgromadzenia. Jego zdolności zostały natychmiast dostrzeżone i w 1938 roku rząd Léona Bluma mianował go podsekretarzem stanu ds. finansów. Po kapitulacji Francji przed nazistowskimi Niemcami w czasie II wojny światowej uciekł do francuskiej Afryki Północnej wraz z innymi jednostkami armii i lotnictwa, został jednak aresztowany przez władze rządu Vichy i uwięziony za dezercję. Zdołał uciec i dotrzeć do Wielkiej Brytanii, gdzie wstąpił do Wolnych Sił Francuskich pod dowództwem Charles'a de Gaulle'a. Mendès France opisał później swój proces, skazanie i późniejszą ucieczkę w słynnym dokumencie „Żal i litość”.

W ostatnich latach wojny Mendès France służył w Wolnych Siłach Powietrznych Francji i brał udział w kilkunastu rajdach bombowych. Po wyzwoleniu Paryża w sierpniu 1944 roku został mianowany przez de Gaulle'a ministrem gospodarki narodowej w tymczasowym rządzie francuskim. Później kierował francuską delegacją podczas konferencji monetarnej i finansowej Narodów Zjednoczonych w Bretton Woods w 1944 roku.

Wkrótce Mendès France popadł w konflikt z ministrem finansów, René Plevenem. Mendès France opowiadał się za państwową regulacją płac i cen w celu opanowania inflacji, podczas gdy Pleven preferował politykę laissez-faire. Gdy de Gaulle stanął po stronie Plevena, Mendès France podał się do dymisji. Niemniej jednak de Gaulle cenił zdolności Mendès France'a i mianował go dyrektorem Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju oraz przedstawicielem Francji w Radzie Gospodarczej i Społecznej Organizacji Narodów Zjednoczonych. ... Źródło: Artykuł „Pierre Mendès France” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.