(Manole Marcus)

Manole Marcus (8 stycznia 1928 – 12 października 1994) był rumuńskim reżyserem filmowym i scenarzystą. Wielu aktorów występujących w jego filmach zostało nagrodzonych za swoje role.

W 1955 roku ukończył Instytut Sztuk Teatralnych i Filmowych I.L. Caragiale (IATC). Debiutował jako reżyser w krótkometrażowym filmie „La mere” (1953), który nakręcił wspólnie z Iulianem Mihu.

Lata 50. były trudnym okresem dla rumuńskiej kinematografii, ponieważ filmowcy musieli zrezygnować z większości „zdobyć” w zakresie języka filmowego, osiągniętych przed końcem II wojny światowej. Kultura została wówczas podporządkowana pseudoartystycznemu realizmowi socjalistycznemu, który wymagał tworzenia dzieł o nadmiernie upolitycznionej tematyce. W tym klimacie Marcus stworzył szereg komedii o mniejszej wartości, takich jak „Nie chcę wychodzić za mąż” (1960) oraz „Dzielnica radości” (1964). W drugiej połowie lat 60. reżyser przyjął bardziej poważny ton. Jego talent został doceniony i uznany po realizacji dramatów takich jak „Panna” (1966), „Kanarek i zamieć” (1969) oraz „Władza i prawda” (1972). Film z 1969 roku, opowiadający o cenie wolności misji politycznego podziemia ściganego przez władze, z muzyką zespołu Phoenix, został zakazany na początku lat 70.

Szczyt jego kariery artystycznej przypadł na czas, w którym trudno było swobodnie mówić prawdę ze względu na ograniczenia wolności słowa (patrz: Cenzura w komunistycznej Rumunii). W latach 70. Marcus nakręcił dwa filmy, które zostały wysoko ocenione przez publiczność i krytyków: „Aktor i dzicy” (1974) oraz „Operacja Potwór” (1976) – dramat i komedię, które niekiedy przekazywały emocje poprzez potężne, podprogowe komunikaty kreujące postaci.