(Manuel Vázquez Montalbán)

Manuel Vázquez Montalbán (14 czerwca 1939 – 18 października 2003) był płodnym hiszpańskim pisarzem z Barcelony: dziennikarzem, powieściopisarzem, poetą, eseistą, antologiem, autorem przedmów, humorystą, krytykiem i więźniem politycznym, a także gastronomem i kibicem FC Barcelony.

Vázquez Montalbán urodził się w Barcelonie 14 czerwca 1939 roku. Jego rodzice nie zarejestrowali narodzin aż do 27 lipca; wiele źródeł wskazuje zatem 27 lipca lub 14 lipca jako datę jego urodzenia. Studiował filozofię na Uniwersytecie Autonomicznym w Barcelonie i był członkiem Zjednoczonej Partii Socjalistycznej Katalonii. Spędził 18 miesięcy w więzieniu po udziale w strajku górników w 1962 roku.

Pisanie poezji rozpoczął w 1967 roku. Należał do grupy Novísimos według klasyfikacji Jose Maríi Castelleta. Jego utwory poetyckie napisane do 1986 roku zostały zebrane w tomie Memoria y deseo („Pamięć i pragnienie”).

Te same cechy charakterystyczne, które występowały w jego poezji, pojawiły się w jego powieściach. Los mares del Sur, część serii o Pepe Carvalho, zdobyła w 1979 roku nagrodę Planeta, przynosząc sławę zarówno pisarzowi, jak i fikcyjnemu detektywowi, który później stał się bohaterem filmów, seriali telewizyjnych i komiksów. W 1988 roku napisał i opublikował książkę dla dzieci pt. Escenas de la Literatura Universal y Retratos de Grandes Autores („Sceny z literatury światowej i portrety wielkich autorów”), zilustrowaną przez Williego Glasauera i wydaną przez Círculo de Lectores. Książka ta zawiera ciekawostki i informacje uzupełnione zdjęciami oraz ilustracjami Williego Glasauera, przedstawiającymi m.in. Ramóna del Valle-Inclána, Gabriela Garcíę Márqueza, Hermanna Hessego, Agathę Christie, Federico Garcíę Lorcę, Williama Szekspira, Samuela Becketta, Güntera Grassa, Marguerite Duras, Miguela de Cervantesa, Eliasa Canettiego, Johanna Wolfganga von Goethego, Alberta Camusa, Jonathana Swifta, Virginię Woolf, Franza Kafkę, Doris Lessing, Władimira Nabokova, Jorge Luisa Borgesa, Jamesa Joyce'a, Jean-Paula Sartre'a, Thomasa Manna, Williama Faulknera i Ernesta Hemingwaya.

Do innych dzieł narracyjnych należą: Galíndez (1991), laureat Narodowej Nagrody Narracyjnej; El estrangulador („Dławiciel”) (1994) oraz Erec y Enide („Erec i Enide”) (2002). W 1992 roku opublikował Autobiografía del general Franco, która została uhonorowana w 1994 roku międzynarodową nagrodą Premio Internacional de Literatura Ennio Flaiano. Pisał również utwory nieliterackie w języku katalońskim, w szczególności L'art del menjar a Catalunya (1977). Przez wiele lat pisał felietony i artykuły do madryckiego dziennika El País.

W 1974 roku napisał libretto do opery-poemu Salvadora Dalí „Etre Dieu” („Być Bogiem”), z muzyką francuskiego kompozytora awangardowego Igora Wakhévitcha.

Zmarł w Bangkoku w Tajlandii, wracając do ojczyzny z cyklu wykładów w Australii. Jego ostatnia książka, La aznaridad, została opublikowana pośmiertnie.

Źródło: Artykuł „Manuel Vázquez Montalbán” z angielskiej Wikipedii, na licencji CC-BY-SA 3.0.