(Esfir Shub)

(Esfir Shub) - Editor znana z pracy przy takich projektach: «Абрек Заур» (1926), «Abrek Zaur» (1926), «The Gentlefolks of Skotinin» (1927), «Господа Скотинины» (1927),

Esfir Shub, znana również jako Esther Il'inichna Shub, była pionierką radzieckiego filmu i montażu, działającą zarówno w nurcie głównym, jak i dokumentalnym. Była jedną z niewielu kobiet, które odgrywały istotną rolę zakulisową w radzieckim przemyśle filmowym. Najbardziej znana jest z trylogii filmów: „Upadek dynastii Romanowów” (1927), „Wielka droga” (1927) oraz „Rosja Mikołaja II i Lwa Tołstoja” (1928). Shub uznaje się za twórczynię filmu kompilacyjnego.

Esfir Shub urodziła się w rodzinie ziemian. Studiowała literaturę w Moskwie, lecz po rewolucji zaczęła uczęszczać na zajęcia w Instytucie Wyższego Wykształcenia dla Kobiet, a następnie podjęła pracę jako „funkcjonariusz ds. teatru” w Ludowym Komisariacie Oświaty. W teatrze współpracowała ze słynnym awangardowym reżyserem Meyerholdem oraz poetą Majakowskim, który był jednym z jej przyjaciół.

Shub dołączyła do firmy filmowej Goskino, gdzie poznała Dzigę Vertova. Ich profesjonalna przyjaźń trwała całe życie, choć była burzliwa. Shub podzielała jego przekonanie o immanentnej zdolności filmu do ujawniania aspektów rzeczywistości niewidocznych gołym okiem, jednak bardziej niż kwestie wyłącznie współczesne angażowała się w interpretację świata historycznego.

Początkowo Shub pracowała jako montażystka poprawiająca zagraniczne filmy przeznaczone do dystrybucji w ZSRR. W 1927 roku (w dziesiątą rocznicę rewolucji) stworzyła swój pierwszy film dokumentalny „Upadek dynastii Romanowów”. Film ten był pierwszą częścią trylogii, w skład której weszły również „Wielka droga” (1927) oraz „Lew Tołstoj i Rosja Mikołaja II” (1928). Podczas pracy nad trylogią Shub musiała zmierzyć się nie tylko z przytłaczającą ilością materiału, ale także z problemem odnalezienia odpowiednich ujęć. Często okazywało się, że cenne dokumenty z okresu przedwojennego zostały sprzedane za granicę lub uległy zniszczeniu w słabo wyposażonych archiwach kronik. Brak materiałów Shub rekompensowała wykorzystaniem nowo nakręconych ujęć. Siła jej filmów w dużej mierze wynikała z tej techniki osadzania materiałów archiwalnych w współczesnym kontekście. W ten sposób Shub stworzyła zupełnie nowy gatunek – „historyczny film kompilacyjny”. Później twierdziła, że chciała jedynie stworzyć „kroniki z autorskim montażem”.

Krytycy i koledzy po fachu podziwiali pracę Shub, ponieważ odnalazła ona drogę środka między formą narracyjną a dokumentalną. Studio Sovkino odmówiło jej praw autorskich do trylogii, twierdząc, że była jedynie montażystką. Niemniej jednak w 1935 roku Shub została odznaczona tytułem Zasłużonej Artystki Republiki.

Na początku lat czterdziestych współpracowała z Wsiewołodem Pudowkinem przy sukcesie filmu „Dwadzieścia lat kina radzieckiego” (1940). Następnie opuściła Goskino, aby zostać naczelną redaktorką programu „Wiadomości dnia” w centralnym studiu filmu dokumentalnego w Moskwie. Większość późniejszych lat poświęciła obowiązkom montażowym. Shub była bez wątpienia najwybitniejszą radziecką reżyserką swojego pokolenia.

Najważniejsze dzieła (Esfir Shub)

Cała filmografia (Esfir Shub)